Naar aanleiding van enkele onschuldige, louter informatieve vragen (hier nog altijd beschouwd als een “interpellatie”) van CD&V-raadslid Carol Leleu in de gemeenteraad van 13 september over de Kortrijkse sociale woonpolitiek kwam haast onvermijdelijk de heikele kwestie van mogelijke fraude bij huurders van sociale woningen te berde. De vraag dus of onze sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM’s) en verhuurkantoren (SVK’s) wel degelijk werk maken van mogelijk buitenlandse eigendomsonderzoeken bij bewoners van sociale woningen in de stad.
En naar aanleiding van die ambetante kwestie is bestuurlijk-politiek bekeken door ons stadsbestuur iets ongewoon, ongebruikelijk geschied. Stad heeft het namelijk aangedurfd om bij de ‘SHM’ en ‘SVK’ alhier daadwerkelijk te vragen naar de stand van zaken in hun aanpak van buitenlands eigendomsonderzoek. Meer nog: de juridische dienst heeft op 11 oktober de resultaten van deze bevraging bezorgd aan de fractieleiders in onze gemeenteraad. (Staat allemaal niet onze plaatselijke gazetten.)
Volgende woonactoren zijn aangeschreven: SHM Wonen Regio Kortrijk, het Vlaams Woningfonds, SVK De Poort, SHM De Leie en SHM Eigen Haard. Van de laatste twee organisaties is dit keer wel geen respons gekomen. In een vorige bevraging gaven de woonactoren te kennen dat zij enkel het bezit van eigendommen in België konden controleren via de kruispuntbank. Wel waren alle maatschappijen principieel akkoord om in de toekomst ook op zoek te gaan naar mogelijk buitenlandse eigendommen van sociale huurders “van zodra hierover voldoende duidelijkheid was”. Intussen gaven de maatschappijen aan dat zij dit punt verder bespraken in hun respectievelijke bestuursvergaderingen op basis van informatie van de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW). Maar blijkbaar heeft enkel het Vlaams Woningfonds op 15 september een concrete procedure uitgewerkt en zelfs gecommuniceerd naar hun huurders. (De inhoud daarvan kennen we niet.) De maatschappij zou wel graag hebben dat alle woonactoren dezelfde aanpak en regularisatiemogelijkheden (!) hanteren. De reactie van SVK De Poort is eerder opvallend ontwijkend. Jawel, fraude moet uiteraard aangepakt maar het bestuur vindt dat woonactoren steeds meer in de rol van controleurs worden geduwd terwijl het nodig is dat zij zich kunnen blijven focussen op hun kerntaak, d.w.z. op het bouwen en inhuren van het sociaal woonpatrimonium.
Stad vroeg ook of de woonactoren bereid zijn om in te stappen in een raamcontract met de VMSW dat vijf speciale onderzoeksbureaus wil selecteren voor controle van buitenlandse eigendommen. Wonen in Kortrijk antwoordt volmondig ja. Eigen Haard en het Vlaams Woningfonds deden dat vroeger al. SVK De Poort wil evenwel dit punt nog agenderen op een volgende bestuursvergadering.
En nu de hamvraag ! Zijn er in Kortrijk reeds concrete casussen (of vermoedens) van eigendomsfraude? Eerder al gaf enkel “Eigen Haard” aan dat er reeds gevallen van eigendomsfraude of vermoedens daarvan zijn gekend in Kortrijk. Maar er zijn nog geen bewezen gevallen vastgesteld. “Wonen Regio Kortrijk” kent twee gevallen van concrete vermoedens en wil wel een onderzoek opstarten. Bij “De Poort” en het “Vlaams Woningfonds” zijn geen casussen of vermoedens gekend.
De problematiek over sociale woningen is een thema dat om de zoveel tijd opduikt in allerhande gremia. Vandaag gaat het alweer over de realisatiegraad van het aantal woningen, over fusies van sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM’s), over fusies met sociale verhuurkantoren (SVK’s),- en, dat is nogal nieuw – over fraude bij de huurders. Bon.
Maar hoeveel sociale woningen telt men in onze stad eigenlijk? Een eenvoudige vraag toch? VB-raadslid Carmen Ryheul heeft daar via het Bulletin van Vragen en Antwoorden in maart naar geïnformeerd. Het antwoord verscheen in mei en luidde: 3.317. Raar! Want nu drie sociale huisvestingsmaatschappijen sinds eind juni zijn gefusioneerd in de SHM “Regio Kortrijk” zegt men dat deze overkoepelende organisatie 2.528 woningen in Kortrijk en deelgemeenten “bundelt”.
Raadslid Ryheul had nog een andere interessante vraag: hoeveel personen staan er op dit moment op onze wachtlijsten voor een sociale woning? Bij “Wonen Regio Kortrijk” niet minder dan 3.229 kandidaten. Bij de toenmalig nog actieve SHM “Eigen Haard”: 392. En bij “De Leie”: 83. (Bij het SVK De Poort niet minder dan 2.476 kandidaten.)
VB-raadslid Ryheul stelt graag ambetante vragen. Hoeveel niet-Belgen maken – in percentage uitgedrukt – gebruik van een sociale woning? Antwoord: 14% t.o.v. het totaal aantal bezette sociale woningen. Kortrijk telt 412 niet Belgische huishoudens die een sociale woning bezetten. Daarvan zijn er 79% niet-EU onderdanen.
Een nog méér ambetante vraag: wat is het percentage op de wachtlijst van Belgen versus niet-Belgen? – Wonen Regio Kortrijk: 63% tegenover 37% – Eigen Haard: 48% tegenover 52% – De Leie: 53% tegenover 47% – (SVK De Poort: 57% tegenover 43%)
Tenslotte de vraag van een miljoen. Doet men een onderzoek naar naar allochtone (én autochtone!) sociale huurders die nog andere eigendommen bezitten? Stad vond dat het initiatief hierbij ligt bij de besturen van de SHM’s en de SVK’s en zal navraag doen bij deze woonactoren naar het aantal gevoerde onderzoeken naar dit soort van sociale fraude.
Intussen weten we meer. Het Kortrijkse VB heeft de woonactoren “Wonen Regio Kortrijk”, het “Vlaams Woningfonds”, “Eigen Haard”, “De Poort” en “De Leie” aangeschreven om te weten of ze bereid zijn onderzoek te doen naar eventuele buitenlandse onroerende eigendommen bij bewoners van sociale woningen. (Dat is mogelijk sinds 15 maart.) En jawel hoor, ze zijn daartoe principieel bereid. (“De Leie” antwoordde evenwel niet.) “Eigen Haard” bevestigt zelfs dat er gevallen bekend zijn van eigendomsfraude, maar er is nog geen enkel dossier met concrete en bewezen vaststellingen. “Er is nog werk aan de winkel,” zegt de SHM. Men overweegt om via de “Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen” een raamovereenkomst te sluiten met in deze materie gespecialiseerde onderzoeksbureaus.
EN INTUSSEN WETEN WE NOG MEER ! Maar dat is voor een volgende editie. Zaterdag?
De belasting op leegstand is progressief (met de tijd) en kan dus zeer hoog oplopen. Vandaar de vele bezwaarschriften die binnenlopen bij het schepencollege. Heel soms wordt het bezwaar gegrond verklaard. Als men bijv. kan bewijzen dat er een bepaald minimum voor water/gas/elektriciteit (in combinatie met elkaar) is verbruikt. Er moet minstens sprake zijn van een “laag verbruik”. Bij “extreem laag” verbruik is er sprake van leegstand. Kortrijk gebruikt hiervoor waarden zoals die in Gent van toepassing zijn. (Merkwaardig is dat die criteria verschillen per gemeente.) Bij ons is het minimumwaterverbruik waaronder verondersteld mag worden dat de woning leeg staat vastgelegd op 10 m³ per jaar. (Er zijn gemeenten waar men voor water geen criterium gebruikt.) Voor elektriciteit geldt tot 600 kwh als “extreem laag verbruik”. “Laag verbruik” ligt dan tussen van 600 en 1.200 kwh. Voor gas is “extreem laag” verbruik minder dan 2.326 kwh. en “laag verbruik” ligt tussen 2.326 en 4.652 kwh.
Veel succes met uw bewijsstukken in de hoorzitting!
Via een persbericht van het Kortrijkse Vlaams Belang van vandaag vernemen we nu dat een gebouw van het vroegere WZC Lichtendal ook dienstig is als een begeleidingscentrum van de vzw Bethanie, een organisatie die jongeren bijstaat die in een problematische opvoedingssituatie verkeren. Het verblijf in Lichtendal zou meer in het bijzonder gericht zijn op kwetsbare jonge meisjes. Nader onderzoek leert ons dat de vzw Bethanie een gebouw in Lichtendal al sinds februari van dit jaar tijdelijk betrekt omwille van verbouwingen in het hun hoofdgebouw, gelegen in de Zandstraat 26. Men hoopt daar te kunnen blijven tot men kan terugkeren naar de Zandstraat, naar men veronderstelt tot eind volgend jaar. En dit dus tegelijk met het detentiehuis als buur, rond dezelfde binnentuin! Ongelooflijk. Probeer dat eens aan iemand te vertellen…
Van politiek belang is nu te weten dat een zekere mevrouw Annemie Drieskens lid is van de Raad van Bestuur van de vzw Bethanie. Dat is niemand minder dan de vrouw van CD&V-raadslid Jean de Béthune. Waarom is dit nu politiek van belang? Omdat raadslid Jean de Béthune via zijn vrouw dus heel goed kan weten sinds wanneer er gesprekken (en met wie) zijn aangevat en gevoerd over de omvorming van Lichtendal tot detentiehuis.
Of is de Raad van Bestuur van vzw Bethanie misschien lange tijd in het ongewisse gelaten? En nog andere betrokken partijen? Zou kunnen! Op 7 september beweerde het stadsbestuur nog dat er geen concrete pistes waren. Een leugen! VB-fractievoorzitter Wouter Vermeersch heeft dan (als enige?) de culot gehad om briefwisseling van stad over de zaak op te vragen, kunnen inkijken en geconstateerd dat er alleszins sinds 2 april van dit jaar al plannen bestonden om van Lichtendal een detentiehuis te maken. En dit stelde men voor als een enige optie. (Wat met een alternatieve locatie na vijf jaar?) Het stadsbestuur moet nu wel volledig opening van zaken geven over geheel het besluitvormingsproces. Nogal wat betrokken moeten zich nu toch zeer bedot voelen.
P.S. Vermeersch vraagt zich ook af of er voor de inrichting van het detentiehuis geen omgevingsvergunning nodig is. Het gaat in elk geval om een serieuze bestemmingswijziging.
(Indien dit niet is gebeurd, beste lezer, gelieve eerst nog even het vorige stuk te lezen.)
Voor de ‘petite histoire’ zou het wel leuk zijn als we zouden te weten komen wie er als persoon op de lumineuze gedachte kwam om het het woonzorgcentrum Lichtendal in Kortrijk om te toveren tot (een eerste) detentiehuis van Vincent Van Quickenborne, onze Minister van Justitie en nog altijd titelvoerend burgemeester ter stede. Maar politiek gezien is het van groter belang om inzicht te krijgen in de gehele gang van zaken in de besluitvorming. Raadsleden (en dus ook burgers) hebben daar gewoon recht op in een open democratie. En in Kortrijk gaat het bestuur er met zijn participatiereglement trouwens heel prat op van een transparante stad te zijn. Vragen te over.
1. Is de kwestie ooit geagendeerd op het zgn. Vast Bureau, dat is het schepencollege dat zich bekommert om wat we OCMW-materies noemen? Komt de zaak nog op de gemeenteraad? (Stad verhuurt patrimonium?) Geen twijfel daarover dat er geheime gesprekken (onderhandelingen) zijn gevoerd. Maar waar en met wie? Onmiddellijk betrokken partijen zijn natuurlijk de minister zelf met zijn kabinet, de regie der Gebouwen, stad/OCMW, de hogeschool VIVES en de KULAK. Ook leuk om te achterhalen welke betrokkenen tot op het laatst van toeten of blazen wisten, buiten de achterkamer-onderonsjes werden gehouden. (Tja, in elk geval: de omwonenden.) 2. Het gebruik van Lichtendal als detentiecentrum zou slechts gelden voor vijf jaar. – Waarom net vijf jaar, niet meer of niet minder? Wie wilde zich houden aan die termijn? – Heeft de Minister van Justitie soms al een andere locatie in zicht (in Kortrijk)? 3. Het WZC Lichtendal is nu nog in gebruik door de hogeschool VIVES, met een huurcontract dat loopt tot juni 2022. – Wat betaalde VIVES daarvoor? Zal het Ministerie van Justitie (de Regie der Gebouwen) evenveel of méér betalen voor het gebruik als detentiehuis? – Krijg VIVES een schadevergoeding voor de opzeg van het contract, of daarentegen een alternatieve locatie aangeboden? 4. KULAK én VIVES waren in eerste instantie niet bijster gelukkig met de intentie om tussen beide onderwijsinstellingen een detentiehuis te zien ontstaan. Beide instellingen dachten aan een oprichting van een “associatiecampus” op de site Lichtendal. Nu hebben zij zich allebei blijkbaar neergelegd bij de beslissing. – Waarom? Wat werden zij als engagement eventueel beloofd voor de toekomst? (Na die vijf jaar respijt.) – Lichtendal staat eigenlijk al te koop sinds 2019 voor ca. 4 miljoen. Zowel KULAK als VIVES waren geïnteresseerd. Nu nog? Zou het kunnen dat KULAK de site over vijf jaar zal kopen? 5. Wat zal dat dienstencentrum kosten aan de Staat? (Dat de Minister de kosten van 15 detentiehuizen raamt op 92 miljoen, daar weten we niets mee.) – Er is niet enkel de huur, maar ook de inrichting als detentiehuis zal geld kosten, alhoewel de Minister zegt dat de gebouwen instapklaar zijn. (De ramen zijn dichtgetimmerd?) – Voorziet men nog camera’s, binnen en buiten de site? 6. Welk bedrag voorziet Stad als ontvangsten op het budget (de begroting) voor volgende vijf jaren?
P.S. In volgens stuk een dringende aanvulling over de zaak !
Het voormalige OCMW-woonzorgcentrum Lichtendal (gelegen dichtbij en tussen de universiteit KULAK en de hogeschool VIVES) telt 48 wooneenheden, verdeeld in drie aparte woonhuizen rond een binnentuin, die namen dragen als De Deder, De Melde, De Wikke. (Hopelijk blijven die rare maar toch leuke namen bewaard voor de aanduiding van de woonst voor de gedetineerden.) De kamers hebben een standaardformaat, of zijn wat ruimer, of zijn een studio of flat. Indertijd werden ze bewoond door 48 min of meer dementen, allen 65 plussers. Vandaar dat allerhande deuren zijn beveiligd: zonder badge geraak je niet binnen of buiten. Directeur was Jan Goddaer.
Het WZC staat al leeg sinds midden 2019. De bewoners verhuisden naar “De Zon” in Bellegem. Het OCMW hoopte de site te verkopen voor goed 4 miljoen euro. Er was interesse bij de KUL en VIVES om aldaar te komen tot een “associatiecampus”. Dat is toen niet doorgegaan om een ons onbekende reden. Met de komst van corona dacht men in april 2020 om de site om te schakelen tot een “zorghotel” om alzo ziekenhuizen uit de regio te ontlasten, maar dat is niet nodig gebleken. Nu is de site verhuurd aan VIVES en doet dienst als opleidingstehuis voor verpleegkundigen. Het contract loopt eigenlijk nog tot juni 2022.
Minister van Justitie en Kortrijks titelvoerend burgemeester Vincent Van Quickenborne is na een lek uit CD&V-bronnen kort geleden verplicht geweest om toe te geven dat hij geheime onderhandelingen had gevoerd om “Lichtendal” om te toveren tot een gevangenis, genaamd ‘detentiehuis’. Omwonden gebelgd en ongerust (petitie!) en zowel KULAK als VIVES ook niet echt content. De minister zag zich genoodzaakt om op 26 oktober een zeer georkestreerd “infomoment” te houden om de bewoners gerust te stellen en tegenstanders de mond te snoeren. Volgens Het Laatste Nieuws (online op 27/10) verklaarde Quickie toen dat hij persoonlijk zou instaan voor de veiligheid, en hij garandeerde dat ! (Wat als er bijv. een groepsgewijze ontsnapping zou gebeuren? Neemt hij dan ontslag als minister?)
Het is nogal begrijpelijk dat de omwonden zich ongerust voelen en dat op die infovergadering ongeveer alles draaide rondom deze problematiek en de vraag naar de betekenis van het begrip ‘detentiehuis”. Maar de redactie van kortrijkwatcher zit met andere prangende vragen, meer politiek-zakelijk gericht. Maar dat is voor een volgende keer.
Onderaan het stuk (bij het P.S.) een aanvulling over kostprijzen.
In het kader van het grootse project tot het realiseren van een “Kunst- en Tentoonstellingsruimte” rond het abdijgebouw in het Begijnhofpark vindt men het nodig om het achterliggend gedeelte van drie huizen in de Groeningestraat te slopen. Het gaat om de nummers 38, 40, 42. In totaal wordt er bijna 5.800 m³ met een footprint van iets minder dan 820 m² gesloopt.
Gedurfde ingreep 1: splitsing van de omgevingsvergunningen.
De omgevingsvergunning voor wat betreft de sloopwerkenbetreft is goedgekeurd door het College op 30 augustus. De eigenlijke ontwikkeling van de site (nieuwbouwdelen, verbouwingen, omgevingsaanleg) was niet openomen in die goedgekeurde aanvraag. Op zich is dit al niet evident en gedurfd. De sloop- en demontagewerken zullen dus pas kunnen aangevat nadat ook een aanvraag tot omgevingsvergunning voor de hele site werd ingediend en ontvankelijk verklaard. Die opsplitsing van aanvragen motiveert het stadbestuur met de gedachte dat een voorafgaande sloop de mogelijkheid biedt om het archeologisch onderzoek (dat lang kan aanslepen) vlug te starten en vlot uit te voeren. Het College hoopte in mei van dit jaar nog dat men in december zou kunnen starten met de afbraakwerken en in februari 2022 met het archeologisch traject. Maar die timing is blijkbaar drastisch veranderd. De uitvoering van het sloopdossier is nu pas voorzien vanaf februari 2022 en zal verlopen in twee fasen: de afbraak van de huidige gebouwen én de grondwerken, gecombineerd met archeologische opgravingen. Deze werken zullen waarschijnlijk vier maanden duren. De eigenlijke bouwwerken starten dan in augustus 2022 en zullen duren tot in het voorjaar 2024 . En toch hoopt men nog altijd op de opening van de nieuwe site in september 2024.
Gedurfde ingreep 2: slopen van (een deel van) een pand dat stad niet bezit.
We vroegen aan de bevoegde schepen of de panden nummer 38, 40, 42 in de Groeningestraat wel behoren tot het patrimonium van de stad. Na enig aandringen kregen we van zijn administratie de mededeling dat “de gebouwen met uitzondering van nr. 38 stadseigendom zijn”. Op de onderliggende vraag naar de eigendomstitels van de nrs. 40 en 42 (datum van verwerving en prijs?) kwam geen antwoord. Met de eigenaar van het pand nr. 38 zijn natuurlijk gesprekken aan de gang. Dat spreekt. De juridische vraag blijft. Hoe zal (en kan?) een stad dat oplossen: een pand slopen dat men niet in bezit heeft?
Beste lezer, weet u het soms?
P.S. – Raming van het sloopdossier: 399.035 euro (incl. BTW) – Raming van de bouwkost: 9.441.294 (excl. BTW) – Raming van de totale projectkost: 14.471.894 euro (Incl. BTW en erelonen) Men vroeg ons hoeveel het archeologisch onderzoek zou kosten. Exclusief BTW is dat geraamd op 119.000 euro, en dit bedrag zou vervat zijn in de totale projectprijs. Inc. BTW zou het gaan om 144.020 euro. Bij dit soort van ramingen vragen wij ons altijd af hoe projectleiders of ontwerpers de kostprijs van dit bijzonder soort van werken kunnen ramen zonder daarbij deskundige externen (archeologen) te betrekken. Die kunnen dan toch niet meer mededingen als kandidaat voor die werken?
Het stadsbestuur wil een (achterliggend) gedeelte van een huis slopen terwijl men nog geen eigenaar is van dat pand. Het sloopdossier (dat eigenlijk slaat op drie woningen) is al klaar, de wijze van gunnen is bepaald, de prijs en de timing. In onze volgende editie meer daarover.
Welja, bij het vertrek van schepen Arne uit de Kortrijkse politiek verwijzen we graag naar ons laatste stuk over hem, meer speciaal over zijn concreet politiek functioneren. Het stuk verscheen hier op de frontpagina van onze editie van 15 september met als titel “Schepen Arne Vandendriessche haalt weerom de pers“. Gemakkelijk terug te vinden met onze zoekmachine door gewoon de naam Arne in te tikken. Zo komt u tegelijk terecht op nog meerdere artikels (minstens 7) over deze toch wel bijzondere figuur. Veel meer moeten we daar dus niet meer aan toevoegen, tenzij later ietwat over zijn opvolger. Komt Arne nog terug als politieker? Enkel en alleen als hij 1) zijn bedrijf met gerust gemoed kan verlaten of overlaten en 2) daarbij een uitermate zekere kans ziet op een hoger (uitvoerend) mandaat zoals dat van staatssecretaris of minister, of – ja – als partijvoorzitter.
Helga Kints (lid van de kiesvereniging Team Burgemeester) is nu al de derde voorzitter van de gemeenteraad die het als opperste taak aanziet om de oppositie te kortwieken en alles in het werk stelt om de beslissingen van het College van Burgemeester en Schepenen hardnekkig en te allen tijde te verdedigen. (Dat is is heus haar taak taak niet. Niet voor niets is de voorzitter van de Raad niet noodzakelijk meer de burgemeester. Hij/zij kan zelfs een raadslid uit de oppositie zijn.)
En Helga is op twee manieren nog erger dan Tiene Castelein, haar voorgangster. Ten eerste in haar praktisch gedrag, de wijze waarop zij de gemeenteraad leidt. Beter gezegd: dirigeert want zij spelt het “orkest” de les. Enorm bazig, een dominante SM-meesteres gelijk, een leeuwentemmer. (Zij heeft het daarbij vooral gemunt op de VB-fractieleider Wouter Vermeersch, kan hem bij wijze van spreken al onderbreken nog voor hij het woord neemt.) Ten tweede, en theoretisch dan, is zij de eerste voorzitter die het waagt om de oppositie monddood maken door wijzigingen aan te brengen aan het huishoudelijk reglement van de Raad. Beperking van de spreektijd, van de vragen en interpellaties, van de themadebatten. En nu pakt Helga in het kader van een interview met de Krant van West-Vlaanderen (15 oktober, pag. 6) uit met een nieuwe, juridisch volstrekt verbazingwekkende opinie over wat in de gemeenteraad al of niet nog kan besproken worden. Zij is namelijk van oordeel dat beslissingen die reeds genomen zijn niet meer moeten te berde gebracht. Ongehoord! Bij wijze van voorbeeld brengt zij de kwestie naar voor over het schrappen van het project van de bouw van een publieke ondergrondse parking (220 plaatsen!) bij het museum Texture. Stad heeft geheel onverhoeds en eenzijdig dat project stopgezet en bij die contractbreuk vraagt de NV Pans (eigenaar van de site) een schadeclaim van zowat half miljoen euro. Welnu, onze Helga vindt (vond) het politieke debat daarover op de Raad een “hetze” (!) en “niet de moeite waard”. Citaat: “Er viel niets meer aan te doen, de beslissing en de schadevergoeding stonden vast.”
Wat gaan we daarmee doen zeg, met zo’n voorzitter van een gemeenteraad? Met zo’n onthutsende uitspraak over wat in een gemeenteraad al of niet kan geagendeerd? Mag de omvorming van het Kortrijkse voormalig “rusthuis” Lichtendal tot een gevangenis (detentiehuis) volgens haar in de volgende gemeenteraad dan niet meer aan bod komen?
Weblog over het reilen en zeilen in de Kortrijkse politiek door Frans Lavaert