gemeenteraad

Aanwerving kabinetspersoneel: klein probleempje voor kommaneukers

De Vlaamse Regering is er maar weer eens in geslaagd om in het kader van goed bestuur met betrekking tot het sturend gemeentelijk beleid met een laattijdig besluit op de proppen te komen.

Al onze schepenen hebben reeds respectvol en volgens alle normen en waarden hun kabinetsmedewerkers aangeduid. Via terbeschikkingstelling of pure aanwerving.
De burgemeester heeft zelfs vijf medewerkers (chauffeur inbegrepen) voor hem alleen, bemachtigd.

Maar voor juridische, normenwaardige kommaneukers stelt er zich nu wel een probleem.
Op 12 januari heeft de Vlaamse Regering (in casu de minister van Binnenlands Bestuur, Marino Keulen) geregeld dat het de gemeenteraad is die beslist over de wijze van aanwerving van kabinetspersoneel.
En dit besluit (in zijn geheel trouwens) treedt met terugwerkende kracht in werking vanaf 1 januari !
(Allemaal gebeurt na advies van de Raad van State. Zoek dat maar eens op, als leek. Of als schepen. Op de website van de RvS: geen adviezen te zien. Awel, ja.

Met andere woorden: onze eigenste nieuwe verkozen raadsleden hadden vanuit hun cognitatieve gezindheid of vaardigheid zonder het toen op 2 januari 2007 te beseffen kunnen beslissen dat kabinetsmedewerkers via een of ander examen of test (in t’ Kortriks: aazesmenete) konden worden aangeworven. Of iets anders uitvinden, om de uitvoerende macht van Stad (het College) even de duvel aan te doen. Daar dienen die raadsleden nu eenmaal voor, in ons naam.

Het komt nu ook aan de gemeenteraad toe om de betrekkingen voor het kaderpersoneel in te passen in de personeelsformatie.
Betekent dit dan dat bijvoorbeeld de burgemeester wat minder kabinetsleden had kunnen krijgen? Geen idee.
Het is ook aan de Raad gegeven om de graden en niveaus van dat kabinetspersoneel te bepalen. Dus: K3.

Verder kan de gemeenteraad beslissen wat voor mogelijke toelage die kabinetsleden kunnen ontvangen, naast het salaris. Ook interessant.

Er moet nog op ambtelijk niveau een evaluatie komen van het kabinetspersoneel, op basis van een verslag van de burgemeester en schepenen waarvoor het kabinetslid werkt. Nu nog wachten op uitvoeringsbesluiten,? Gegarandeerd, iedereen geslaagd. Tenzij er ruzie komt aan de koffiemachine.

Tenslotte is er in dat regeringsbesluit voorzien dat er eventueel fractiepersoneel kan aangeworven worden.
Bij ons in Kortrijk is dat er tot op heden niet. Maar als men daartoe bereid is, moet het gebeuren voor alle fracties. Dus voor het VB.

Waarschijnlijk zal de gezamenlijke fractie SP.A-Spirit-Groen terzake een voorstel indienen. (Waren het nog afzonderlijke drie fracties geweest, zouden ze eventueel drie “secretarissen” gehad hebben…). En indertijd wou de VLD zo’n soort bijstand achter de schermen. Besef vooral heel goed: raadslid zijn is totaal geen sinecure. Papieren die je krijgt. Bijwijlen vier kilo. In een witte zak.
Het is niet aan iedereen gegeven, zo ’n zak, in een democratie van het gezond verstand.
(Wat is dit: een sinecure?)

In dit verband nog even dit.
Raadsleden krijgen per persoon, en als ze er zijn, – maar ze zijn er, en nog net voor het gedaan is – presentiegeld.
Maar de fracties in hun geheel worden ook betoelaagd. Ik geloof jaarlijks 100 euro per raadslid. In oorsprong was het de bedoeling dat de partijen (fracties) dit geld zouden besteden aan serieuze zaken (boeken, cursussen, kortom: studiewerk). Nu niet aan eten of drinken, of gezellig samenzijn. Niet aan verkiezingspropaganda.
Er was eens een tijd dat juffrouw Hilde Demedts als schepen van Financiën daar eens streng heeft op gewezen.
De hand wou aan houden?
En over het gebruik van de toelage zou men verantwoording afleggen. Minister Van Grembergen heeft daar ooit een circulaire over rondgestuurd.

veiligheid

DINSKE van de politie is verborgen werkloos

In de gazet van vandaag wordt gemeld dat er zich in Kortrijk een zoveelste uitzendkantoor komt vestigen. Bij die gelegenheid wordt ook gemeld dat er nog weinig “inzet en motivatie” aanwezig is bij Vlaamse werkzoekenden.
Ja, dat er zelfs mensen zijn die niet meer willen werken. Gelijk hebben ze: moesten de cultuurfilosofen van midden vorige eeuw maar niet voorspeld hebben dat we zeker vanaf het nieuwe millennium in een vrijetijdsmaatschappij zouden leven. Machines en robotten zouden het allemaal voor ons doen.
Er is nog nooit zo hard gewerkt als op vandaag. En we moeten voortaan allemaal langer werken.

Intussen is er een belangrijk begrip rondom het probleem van de werkloosheid geheel in onbruik geraakt.
De verborgen werkloosheid. U weet wel, die veger (met bezem in de hand) die daar in feite nergens voor nodig is. De koffiemadams in de ministeries. Dijkendelvers.
Allemaal dragen zij er hun steentje toe bij om de werkloosheidsgraad laag te houden. Maar werken doen ze niet.

Bij de politie heb ik er ook al zien zitten kranten lezen. Taylorisme.
Hoe kom ik daar nu zo bij?
Ook vandaag lees ik op een Kortrijkse website dan dat er bij de politiezone nog altijd ‘inspecteurs’ of CALOG’s zijn die “toch bijna niets te doen hebben”. (Ik heb ooit een vrouwelijke CALOG gekend die over de middag niet naar huis ging omdat het in de politiekantoren toch zo plezant was.)

Het is vhike die het vertelt op haar blog http://blauw.skynetblogs.be.
Zij moest niet minder dan 50 “boekskes” uitprinten én inbinden.
Wou het in eerste instantie door een drukkerij laten doen, want dat kost minder. Vhike laat zich niet graag indigniseren. Maar dat ging niet.
Toen vroeg ze of DINSKE het werk niet kon opknappen, want “die heeft toch bijna niets te doen”. Kon ook niet.
De printer van vhike staat nog altijd roodgloeiend. Een nieuwe vorm van fordisme.

P.S.
Zou de politiezone VLAS al een frankeermachine hebben?
Is de begroting op de website van de politiezone al aangepast, volgens de laatste versie?

OCMW

Zoveelste pleidooi voor een lekenstad / laïcisering van OCMW-budget (2bis)

(Het stuk is aangevuld. Vier of 5 bladzijden nu. En zoals altijd weer met een creatief-destructief slot afgerond.)
Ter attentie van de pas – dank zij ons – niet-electoraal verkozen nieuwe OCMW-raadsleden die dit eventueel zouden kunnen beginnen lezen: op uw eigenste OCMW-website werkplek staan nog altijd de oude gasten te prijken met foto, en al.
Al gezien?
—————————————————————
Op de valreep heeft onze gemeenteraad vorig jaar nog een OCMW-budgetwijziging voor 2006 goedgekeurd, en meteen ook het meerjarenplan tot 2009. In enkele seconden. Zonder boe of ba. Geen raadslid (bon, drie of vier misschien toch wel, – maar niet meer) had de desbetreffende documenten bekeken.

De SP.A behoorde toen nog met schepen De Coene tot de meerderheid in de coalitie, terwijl de VLD nog in de oppositie zat. Met andere woorden: voor de volgende jaren kan de nieuwe oppositie (SP.A-Spirit-Groen) fatsoenshalve niet veel ‘kwaad’ meer vertellen over het gevoerde OCMW-beleid. De budgetten zijn goedgekeurd, inclusief de jaarlijkse gemeentelijke bijdragen.
Dat is politiek.
Overigens niet te begrijpen: hoe een oude coalitie een nieuwe bestuursploeg in zulke mate (financieel en beleidsmatig) kan binden.

Eerst nog even iets over die budgetwijziging voor 2006.
De exploitatie-opbrengsten stegen met 1,3 miljoen naar 32,6 miljoen euro. De stijging kwam voornamelijk vanwege hogere werkingsopbrengsten dan voorzien. Geen uitleg in de begeleidende nota.
De kosten bedroegen evenwel 41,1 miljoen (ook geen uitleg, en zoals gezegd, de gemeenteraad vroeg er niet om), zodat er een tekort is van 8,4 miljoen. Dat ‘verlies’ is wel wat kleiner dan oorspronkelijk geraamd. En het wordt zoals altijd gecompenseerd door de gemeentelijke bijdrage en het aandeel in het Gemeentefonds.

Gemeentelijke bijdrage

Voor dit jaar en voor 2008 bedraagt die opnieuw 9,1 miljoen euro. In het jaar 2009 komt er pas een lichte klim naar 9,6 miljoen euro. (Het OCMW-bestuur had al eerder gehoopt op die verhoging van de bijdrage.)
Via het Gemeentefonds krijgt men dit jaar 2 miljoen en dat loopt op tot 2,5 miljoen in 2009. Totaal voor 2009 wordt dus 11,8 miljoen middelen van “Stad”.

Als een rechtse rakker aan u vraagt hoeveel Stad zelf per inwoner besteedt aan de OCMW-werking zeg dan maar zoiets van -150 euro. Om het gesprek af te ronden. Vraag dan hoeveel het voetbal ons per inwoner al heeft gekost en loop maar vlug weg. Die bokshandschoenen.

Misschien hierbij nog opmerken dat het OCMW voor bepaalde werkzaamheden ook nog geld krijgt van hogere overheden. Bijvoorbeeld: voor de 500 dossiers “leefloon” per stuk 320 euro, voor het programma “wie werkt wint” jaarlijks 182.000 euro.
Voor de restauratie van het Begijnhof verwacht men in 2008 dan toch weer 1,3 miljoen. Alweer een schoon werkje voor de historici van Leiegouw, gespecialiseerd in hedendaagse economische historiografie: wat heeft het Begijnhof al gekost en opgebracht aan het OCMW, in de loop der tijden? Plus: gekost aan hogere overheden middels subsidies.

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

Niet verstaan.
Het budget 2007 verwacht voor alle activiteitencentra samen (admistratie, diensten, rusthuizen, dienstencentra, thuiszorg, integratieprojecten, enz.) hiervoor een kost van 8,5 miljoen euro. Terwijl het in de rekening 2005 ging het om niet minder dan 20 miljoen.
Na véél zoeken een uitleg gevonden. In een bijna onzichbare kleine voetnoot in een minimaal klein lettertype. Heb er een vergrootglas moeten bijhalen.
De loonlasten van het personeel dat nog altijd ressorteert onder de vzw Zusters Augustinessen (het grootste contingent) worden nu geboekt onder “diensten, leveringen en interne facturatie”. Code 61. Het is maar dat je het weet. Voor dit jaar gaat het om 17,7 miljoen.
Met de huidige OCMW-boekhouding valt uit het budget dus absoluut niet te achterhalen wat de (netto)loonkosten zijn.
—
Meer ongezonde, ook alweer rechtse rakkers of zeker ook verkiezingskandidaten willen altijd weten wat Franceska Verhenne als OCMW-voorzitter dan verdient. Wel, een wedde (inclusief vakantiegeld en eindejaarspremie) gelijk aan de wedde van een schepen. Ook geniet men van een pensioenregeling. In een stad als Kortrijk wordt de wedde van een schepen vastgesteld op 75 procent van die van de burgemeester. En onze burgemeester verdient 105 % van de hoogste weddeschaal van onze stadsecretaris. Is het nu voor iedereen duidelijk?
—

Het OCMW telt ongeveer 800 personeelsleden, verdeeld over de centrale administratieve diensten, de maatschappelijke dienstverlening, de rusthuizen en RVT’s. Men vindt wel dat er een “actualisatie” nodig is. Lees: bijkomende krachten.
Men maakt verder werk van een tijdsregistratie, een uurverroostering (prikklok: 30.000 euro) en efficiënt afwezighedenbeheer. Maar meer thuiswerk (zonder prikklok) moet mogelijk zijn. En alle PC’s ouder dan vijf jaar worden vervangen: ongeveer 70. Is er hieromtrent enige samenwerking voor aankoop en onderhoud met de ICT-afdeling van Stad?

Investeringsbudget

In 2006 dacht men aan niet minder dan 13,7 miljoen euro.
Voor dit jaar 3,5 miljoen. 2008: 5,5 miljoen. 2009: 4,9 miljoen.
Bepaalde grote projecten waren al opgenomen in het vorig plan maar moesten nog opstarten: ouderencentrum Aalbeke, renovatie van vier woningen in de Begijnhofstraat (één ervan krijgt studio’s) en in de Mortagnelaan. Samen goed voor 8,6 miljoen.

Wat valt er voor dit jaar aan investeringsbedragen zoal op?
Dat eeuwige aanslepende Sociaal Huis in Buda 27, aankoop (welke?) en onderhoud privaat patrimonium, ICT, auto’s voor integratiedienst (30.000 euro), renovatie gebouw Damastweverstraat, werken in rusthuis Sint-Jozef, parking Ter Melle, renovatie liften in serviceflat Ten Olme, centrum kinderopvang (440.000 euro), minibus voor dagcentrum De Kolleblomme, de site Dam 53.
Voor de investeringen van dit jaar verwacht men slechts 877.000 euro aan subsidies. Financiering met eigen middelen voor 2,4 miljoen. Leningen: 260.000 euro. Dat klopt: 3,5 miljoen in het totaal.

Exploitatiebudget

In een stadsbegroting zou men dat de “gewone dienst” noemen.
De opbrengsten van de ‘dagelijkse werking’ lopen op van 33,4 miljoen naar bijna 35 miljoen in 2009. Maar de kosten stijgen ook: van 42 naar 45 miljoen.
Zoals gezegd wordt het negatieve resultaat voornamelijk bijgepast door onze stadsbijdrage.

We bekijken even de opbrengsten en kosten van enkele dienstverleningen, meer speciaal voor dit jaar 2007.

Integratieprojecten

Opbrengsten: ca. 698.000 euro.
Kosten: 2,7 miljoen!
Het negatief resultaat blijft volgende jaren stabiel.
Die hoge kosten zijn onvermijdelijk: opleiding, wonen (Damastweversstraat), (mislukte) reguliere tewerkstelling. Blijft dat de kosten en resultaten van die projecten in het geheel niet transpant zijn. Financieringsstromen tussen de verschillende instellingen (Mentor, Mobiel, De Poort, Fonds Sociaal kapitaal, De Bolster, Kanaal 127, Constructief): niemand heeft er echt zicht op.
Geen uitleg over mogelijke subsidies gevonden.

Sociale dienst

Uit de aard der zaak een groot budget. Het gaat bijv. om wonen (600.000 euro per jaar voor aankoop en renovatie), huurwaarborg, budgetbeheer en schuldbemiddeling, lokaal Opvanginitiatief (LOI) voor 120 asielzoekers.
Opbrengsten 9,7 miljoen. (De post ‘andere opbrengsten’ voor 8 miljoen hierin vervat: wat zijn dit?)

Eén keer en nooit meer. Ooit gevraagd aan de OCMW-verantwoordelijke van het LAC, dat is het Locaal Adviescomité over energie-armoedige mensen, hoe het zat met die budgetmeters en afsluitingen. Aantallen ‘gevallen’ en zo. Soorten. Tussenkomsten OCMW, vergaderingen en besluiten.
Te ingewikkelde materie, vooral voor mij ook. Zo luidde dat vanuit het OCMW-hoofdkwartier. Moest mij wenden naar Endis. En ik weet niet eens wat Ampère is.

Rusthuizen

Werken met budgetten van om en bij 5,6 miljoen (Sint-Jozef), 3,3 miljoen (Ter Melle), 2,7 miljoen (Biezenheem).
Allemaal verlieslatend, maar niet schrikbarend.
De werken voor het ouderenwelzijnscentrum in Aalbeke starten pas in 2008. Subsidies bleven vooralsnog uit.

Rust- en Verzorgingstehuizen (RVT’s)

Budgetten van 2 tot 3 miljoen. Verlies van Lichtendal en De Nieuwe Lente ca. 300.000 euro.

Dagcentra

De budgetten van de zes dagcentra zijn niet gigantisch groot.
Die schommelen qua kosten tussen 210.000 euro (Marke) en 290.000 euro (Zevenkamer) of 300.000 euro (Overleie en Kortrijk-Zuid). Uitschieter is De Zonnewijzer met 734.000 euro.
Maar de verliezen zijn overal relatief wél erg hoog, vooral dan voor de Zonnewijzer, Overleie en Kortrijk-Zuid-Rollegem.

Serviceflats

Ten Olme en Rietveld maken draaglijke verliezen. Elfenberg wat minder draaglijk.
(Het dagcentrum “De Kollebloem” stelt het financieel ook niet al te best.)

Thuiszorg

Opbrengsten: 959.000 euro (vorig jaar: 1,1 miljoen).
Kosten: 1,2 miljoen (vorig jaar: 1,7 miljoen).
De dienst ‘poets aan huis’ blijft goede cijfers behalen. Het Telesenoir-project speelt ons parten.
Voor de dienst thuiszorg wenst het OCMW een coördinator voor de vrijwilligerswerking aan te werven. (Staat niet op de OCMW-website.)
Men onderzoekt om meer thuiszorg te organiseren op de site Hoog Mosscher, met toepassing van Telesenior-installatie. 5Dat is een grote daad van Tone Sansen.)

Centrum voor kinderopvang (CKO)

Het OCMW is er in geslaagd om coördinator (De Koepel) te worden op dit gebied. Verhuis van de twee stedelijke opvangdiensten en andere naar de Condédreef midden 2007.
Verwachte opbrengsten: 561.000 euro. Kosten: 686.000 euro. Wat exploitatie betreft, want de investeringen lopen hoog op.

OCMW-ziekenhuis

Opbrengsten: 424.000 euro.
Kosten: 515.000 euro.
De verliezen stagneren.

Sociale woningen

Opbrengsten: 199.000 euro.
Kosten: 394.000 euro.

Bejaardenwoningen

Opbrengsten: 169.000 euro.
Kosten: 298.000 euro.

ZO.
Een volgende keer méér over het OCMW als de desbetreffende rekening en het jaarverslag 2006 er aan komen. (Vorige bjjdragen over het OCMW vindt u nog in de desbetreffende rubriek.)

SLOTBEMERKINGEN

Nu nog vlug enige negatieve – maar niet afbrekende – bemerkingen. Groot onderscheid!
Het verslag bij het budget 2007 en de meerjarenplanning 2007-2009 is ondermaats. Veel lacunes (ziekenhuis!). Vergetelheden. Geen net onderscheid tussen exploitie- en investeringsbeleid. Een klassieke fout: de auteur schrijft als het ware voor lezers die al weten van de hoed en de rand.
Volgende keer: de begeleidende nota eerst laten lezen door een halfslagen leek.
Gemeenteraadsleden zouden spontaan een (mondeling) verslag moeten krijgen van de beraadslagingen in de OCMW-raad over het budget. Ik zou zeggen: ook van de toelichting van de OCMW-ontvanger, maar ja, de gemeenteraadsleden laten hem bij de bespreking van het OCMW-budget aldaar tevergeefs overkomen naar het stadhuis.
Dat is Politiek!

P.S.
1.
Helemaal achteraan in het meerjarenplan staat een overzicht van het patrimonium van het OCMW. Een inventaris van de gebouwen voor de eigen diensten, sociale woningen, crisisopvang, bejaardenwoningen, gebouwen en gronden, hofsteden, en landbouwgronden. Toestand op 1 november 2006. Je hebt er geen idee van wat het OCMW zoal aan onroerend goed dan bezit. Ook in Spiere, Waregem, Zwevezele, Moorslede en Moorsele, Ingelmunster, Passendale, Wortegem, Zillebeke. Vanwaar en wie komt dat allemaal?
Wie maakt een keer een vergelijking met vorige toestanden?
En wanneer krijgen we weer eens een detailoverzicht van de opbrengsten? ’t Is al lang geleden. Huren, pachten en de evolutie ervan?
Mijn indruk, uit vroeger verstrekte gegevens: in veel gevallen te goedkoop.

2.
Wat er nog kan uitgeklaard worden in deze Nieuwste Tijden: de buitensporige, dubieuze, steeds meer ongebruikelijke relatie tussen OCMW (inclusief Stad) en de Zusters Augustinessen. En de Zusters van Liefde. Qua personeel, financiën, grond en huizen, de nieuwe vormen van caritas. Kortom: beleidsopties zonder heiligengeur.
’t Is aan het veranderen (verbeteren), maar er is nog veel werk aan de winkel voor het nieuwe bestuur.

3.
Het OCMW is een onmisbare instelling, die zichzelf onmisbaar heeft gemaakt. (In Nederland kent men dat niet.)
Denk daar maar eens over na, nu u bent verkozen als “raadslid” of slachtoffer van die instelling bent.

OCMW

Het meerjarenplan 2007-2008-2009 van het OCMW (1)

In voorbereiding.
Probeer het nu te verstaan.

Het probleem is dat ‘geschiedenis’ alles is wat is ‘geschied’.
Breed genomen dan in Kortrijk. En dat het hierbij kan gaan (niet: moet) om een gebeurtenis (kinderopvang, 120 asielzoekers- L.O.I), een figuur (Destoop), een handeling (herinrichting buitenomgeving Lichtendal), een instelling (Dam 53), een structuur of organisatie (Telesenior), enzovoort (Buren voor Buren), die heeft bestaan in een bepaalde context (tijd, ruimte, klimaat) en die slechts vanuit die context van caritas catolica correct kan worden begrepen. Dat veronderstelt epistomologie. Ja toch? Als men ideeën heeft over wat goede dan wel minder goede geschiedschrijving is (de Bethune), moet men ook een visie hebben over de wijze waarop waarneming en kennis tot stand komen.
Binnen mijn kennisleer en de Kortrijkse geschiedschrijving hebben onder invloed van de paradigma’s van raadslid Marc Lemaitre modernistische opvattingen gaandeweg plaatsgemaakt voor postmodernistische opvattingen, zonder echter geheel te zijn verdwenen.

Historiografie van/bij kortrijkwatcher betekent: acceptabele ‘evidentie’ produceren. Qua OCMW de (re)productie van sociale ongelijkheid en uitsluiting van leefloners dociel ingelijfd binnen de kapitalistische orde proberen te ordenen.
De mono-integratie van de familie Verhenne en subordinatie van ‘dominante’ ten overstaan van ‘exogene’ machtsgroepen (bijv. Destoop c.s versus Demedts c.s). Dat wijst op autopoetische ‘uitdifferentiatie’ of verzelfstandiging van maatschappelijke subsystemen (het LAC, de keuken van De Nieuwe Lente)

Volgens de psychohistorische theorie (cfr. De Mause) gaan we qua stijl en methodes bij het C.O.O. en OCMW van moordend naar verwaarlozend, ambivalent, wilsvormend, socialiserend en uiteindelijk (het Sociaal Huis) naar ‘helpend’. Civilisatie van de cliënten is ze steeds ‘netter en tammer” maken, via camera’s en 70 nieuwe PC’s.
De conceptuele sleutels hierbij zijn globalisering (homogenisering via inburgering) en hybridisering, creolisering, islamisering, en indiagenisering. Fremdzwang mag niet. Wel imitatiedrang.

Sinds de aanstelling van de nieuwe OCMW-raad en het Vast Bureau plus de Bijzonder Comités is het ongeloof in de lineaire vooruitgang afgenomen. Sociale reproductie van ‘cultureel kapitaal’ via de OCMW-website is in mijn correspondentietheorie vanzelfsprekend geconsolideerd en uitgebreid tot wereldburgerschap. Zowel ontvoogend als bevoogdend. De paradox is dat dwang én vrijheid inherent zijn aan het bestel.

History of the present, ja, maar waar zijn mijn notities nu gebleven? Waar is die budgetwijziging nr. 1 voor 2006? De werkingsopbrengsten (uit het geheugen: 31 miljoen?)
Ben overvallen geweest door aapjes zonder schaamte.
Hoe nu aan power/knowledge doen of de grofkorrelige relatie tussen ideeën en waarheid analyseren?
Mijn burgerlijk beschavingsoffensief als filantropijn via collectieve voorlichting wordt even uitgesteld. Maar de idee van de ‘maakbaarheid’ van Kortrijkzanen is helaas niet beperkt gebleven.

Het OCMW stelt bijna 800 personeelsleden tewerk. Zonder de leerwerknemers (art. 60, par.7). Bijna evenveel als Stad. Maar men zal verder werk maken van tijdregistratie en uurverroostering. Ook het ziekteverzuim verder uitwerken, in samenwerking met IDEWE. De renovatie van het klooster van de Zusters Augustinessen loopt ook dit jaar door.
Verdomd, vind het overzicht van de landgoederen van het OCMW ook al niet meer terug.

geschiedenis

zen in de nieuwe Kortrijkse geschiedschrijving (2)

(Dit stuk kreeg een aanvulling. Let maar niet op de voetnoten of verwijzingen naar andere auteurs. En de geleerde woorden dienen om u maar vlug naar een andere rubriek op de weblog te jagen.)

Intussen meldt mij een lezer-studax geschiedschrijver dat hij bij zijn bronnenonderzoek over christendemocratisch syndicalisme wel goede ervaringen had inzake bijstand van Filip Santy, maar dan wel geen toegang kreeg tot het archief van baron Emmanuel de Bethune.
Moest maar eens terug komen al hij wou “doctoreren”.

—–
Natuurlijk wat overdreven³ toen we in het vorige stuk zeiden dat onze historiekers (maken geschiedenis), het alleen maar hadden over ‘prochies en pastors’, zilversmeden, nonnen, de preken van E.H. Jozef Vandale, aardewerk, de gilde van de edele ridder -Sint-Joris, de bonden van het H.Hart, de kasselrij, mirakels van O.L.Vr. van Groeninge, wijwatervaten en emmers, maar niet in het minst over prostitutie op de Kortrijkse Bane.
Mis. Qua oogpunt ‘hermeunistiek’ en na veel bronnenonderzoek moet het zijn: de Brugse Bane.

Om het een klein beetje goed te maken komt er hier nog een lijstje met werken die in onze burgeroptiek (meer politieke, meer relevante en hedendaagse historie) lezenswaard zijn. En een oproep aan de KULAK, HOWEST en de KATHO. Op zoek naar een gedelocaliseerde Pirenne, het soort dat ook over ‘plaatselijke’ geschiedenis schreef maar dat ging dan wel over België. Dat mag, in academische kringen.

Nu, meer recente politieke Kortrijkse geschiedschrijving (historiografie is een beetje iets anders, méér geleerd?) is niet altijd gemakkelijk aan te pakken.
Wat lezen we in het woord vooraf van een dissertatie (verhandeling, thesis, scriptie) van Ruth Vandenberghe (gemaakt aan de R.U.G) over het ACW en de CVP-middengroepen tussen 1964 en 1988?
“Dankzij Stefaan De Clerck² hebben we toch toegang gekregen tot het C.V.P.-archief van Kortrijk in het KADOC (Leuven), nadat ons dat door de C.V.P geweigerd was.”
Weliswaar met uitsluiting van persoonlijke documenten en onder begeleiding van Filip Santy! (Verslag van het Kortrijkse partijbureau, dd. 13.02.1995.) Ongelooflijke nieuwe vorm van heuristiek…
Dat is tien jaar geleden geschied : een bijna afgestudeerd student(e) die onder toezicht van de Gestapo het archief van het Katholiek Documentatiecentrum in Leuven mag bekijken! En nog wel in het bijzijn van een CVP-raadslid. Stukken van vòòr de oorlog. En geen ‘persoonlijke’ documenten.
In vaktermen spreekt men dan over ‘confessioneel reductionele’ geschiedschrijving.
En dat is dus deze historiografie die hier bij Kortrijkse historiekers overheerst. Alleen al te zien aan de volstrekt irrelevante maar zeer tekenende behandelde onderwerpen. Beter gezegd: de zeer tekenende symptomatische lacunes van onderwerpen. Leiegauw is weer bezig.

Ook Steven Debaere heeft het bij zijn bronnenonderzoek en vinding in de Gilde niet altijd onder de markt gehad toen hij aan de KUL een dissertatie maakte over “Het politieke optreden van het ACW in het arrondissement Kortrijk, 1918-1934”. Heel boeiend, bij lectuur (lezing) soms om het uit te gieren van het lachen, en ook dienstig om bepaalde politieke gebeurtenissen van nu wat te situeren (Cfr. Depaepe, 2006, p. driehonderderdzevenendertig en volgende, voetnoot 37.)

Meteen zijn hier al twee werken² (cfr. supra) aangestipt die de moeite waard zijn, maar helaas niet in de handel verkrijgbaar (in de Kortrijkse bib ook niet) en niet voorkomen op www.ethesis.net.

Oorlog

Het werk van Ruben Mayeur kan men wel op internet lezen en dat gaat noch min noch meer over de houding (attitude) van het Kortrijkse en Rollegemse gemeentebestuur tijdens de bezetting. De Duitse bezetter (occupant, soms moffen of DUTSERS genoemd) was blijkbaar tevreden met de “accomodatiepolitiek” van de ACW’ers. Goede verstandhouding tussen het stadsbestuur en de Kommandatur. En in de technische dienst van Stad bevonden zich immers ook heelwat Nieuwe Orde-gezinden (VNV’ers, zwarten).
Ruben Mayeur mocht het dossier over VNV-burgemeester Maurice Castelein wel niet inkijken.
Over het verzet (de witten) is er aan de RUG ook een licentiaatsverhandeling gemaakt. Van Petra Demeyere, nieuw SP.A-raadslid.

Juul Debaere (gewezen Agalev-raadslid) heeft een paper (papier) gewijd aan de plannen omtrent “Groot-Kortrijk” tijdens de tweede wereldoorlog. Ja, reeds tijdens WO II bedacht. Met de Dutsers zeker? Ook pikant. Manu de Bethune weet in zijn mémoires op het kasteel van Marke nergens van.
Over WO II zijn er nog werken over de luchtaanvallen (R. De Paepe), het dagboek van dokter Mattelaer, de oorlogsburgemeester Luc Ryckeboer (J. Vanbossele), “friendly fire” (V. Lambert), repressie (J. Ballegeer), Kortrijk in 1944 (A. Augustyn) en nog iets van Egied Van Hoonacker over Kortrijk tijdens WO II.
Over WO I ² schreef Luc Pauwels.
De Oostenrijkse Succesieoorlog en de Spaanse in Kortrijk zijn door onze academici ook nog niet vergeten.

Gilde en Middenstand, subsidiair Patria

Burgemeester Manu de Bethune redigeerde onlangs zijn mémoires. Hier is er al een uitvoerige bijdrage aan gewijd.
Burgemeester Ivo-Jozef Lambrecht had het in 1985 over zijn ’50 jaar sociaal en politiek engagement’. Onmisbaar voor wie de CVP als standenpartij wil leren kennen. En bepaalde mentaliteiten en gedragsvormen die in ons stedelijk politiek leven nog altijd gangbaar zijn.
Albert De Clerck (vader van Stefaan, onze toekomstige gouverneur, was militant van het Jong Volksche Front), en Dries Dequae (de kaarter van de Patria) kregen piëteitsvolle gedenkboeken.

Syndicalisme en den Arsène

Zeer typisch voor de Kortrijkse geschiedschrijving is dat het altijd maar gaat over christelijk syndicalisme. Het ACW-ACV. Werken van Filip Santy en I. Robbesyn bijvoorbeeld.
Maar wie gaat er een keer dat vroegere geschrijfsel excerperen van kristen syndicalist Arsène Vanmaldergem in de “De Volksmacht”? Je weet niet wat je leest. Als Kortrijkwatcher dit soort vuilbekkerij over de Kortrijkse politiek zou riskeren (aankunnen) vliegt hij in den bak. Dat waren nog eens tijden. Oftewel dekt men het verleden toe.
Over slunse August Debunne is er een werk van Hendrik Defoort.

Economie

Volstrekt verwaarloosd. Werken van Paul Debrander, Ann Augustijn, Katelijn Rosseel.
Over de vlasnijverheid wel een monumentaal (documentair) werk van Bert Dewilde.

Kunsten en cultuur

Veel werken over kunsten van Paul Debrabander. Muziekleven: Ann Vanhoutteghem.
Cultuur tijdens het interbellum: Griet Dufraimont.

Deelgemeenten

Boekjes van Filip Santy, Carl Decaluwé, Piet Boncquet, Johan Roelstraete, Gerrit Van Betsbrugge, Paul Thurman, Philippe Boxy, e.a. (Kan er geen oordeel over vellen.)

Macht/ invloed/democratie

Prot nul. Geen politicologen, sociologen en straathoekwerkers te bespeuren.
Wie heeft het hier voor het zeggen? Waarom en hoe? Over een halve eeuw te verwachten: “De onverhoedse komst van windmolens in Kortrijk”.

EEN OPROEP aan de nieuwe Pirenne van Kortrijk
DE HISTORIE VOORBIJ

Ik denk dat we ongeveer rond zijn met dit overzicht in het kort, in onze heuristische optiek alleszins.

1.
Laat ons een keer afrekenen met het verre verleden (Ancien Régime), tenzij er nog iemand iets nieuws (feitelijk of interpretatief : heuristisch of hermeunistisch, zou ik zeggen) kan ontdekken. Of regelrechte fouten kan herstellen. Of een nieuw paradigma lanceren. Conceptuele kaders!
– Voorbeeld: de klassenstrijd in het Kortrijkse in t’ kort en in vogelvlucht. “Kortrijkse liefdadigheid versus neo-marxistische structurele oplossingen door de laatste eeuwen heen”. Schone titel voor een licentiaatsverhandeling.

“Sacerdotium et Imperium in het Kortrijk – van het heden tot nu, met woord vooraf van de deken”.
“Paradoxen in de Kortrijkse samenleving: synergieën, dis- en andere convergenties tussen bourgeoisie, kleine en grote middenstand en subcategorie boeren, horeca en parvenu’s uit de derde stand, een voorlopige stand van zaken.”
Met zo’n titels is een doctoraat of master na master gegarandeerd.
“KBC, BBL, ING en Schepencolleges (CBS) in de centrumsteden Kortrijk en Roeselare, – een vergelijking”: cum laude wordt dat.

2.
Laat ons een keer zorgen voor een aflossing van de wacht.
In de Kortrijkse historiografie die er nog iets toe doet of deed duiken voortdurend dezelfde namen op: Maddens, Van Hoonacker, Debrabander (twee), Despriet (archeologie dan), Vancolen, Slosse.
Verdienstelijk allemaal, maar De Leiegouw heeft nieuw bloed nodig en nieuwe inzichten, vooral nieuwe interessevelden.
Een bloedtransfusie zal niet meer helpen.

3.
Heelwat domeinen blijven praktisch buiten beeld: politiek, economie, het ‘sociale’.
Wie wil het een keer hebben over de media (Kortrijk telde vroeger talloze gazetten! nu WTV!), de familieclans en de grote vermogens (gronden en banken), het OCMW (vanwaar al die hoeven in bezit?), de huisvestingsmaatschappijen, de intercommunales (Leiedal!), de fusie, het ABBV, de onderwijsinstellingen, de schoolstrijd, extreem linkse partijen (Amada!) ? Het leven van Willy Malysse. (Over Limelight is er ooit sprake geweest van een geschiedschrijving, maar daar horen we niets meer van.) Politiek en KBC. De aanwerving van ambtenaren. Enzovoort.
“DE PERSONEELSPOLITIEK EN WIJZEN VAN AANWERVEN ONDER SCHEPENEN DECABOOTER EN LYBEER, – met toegevoegde appendix over vorming van schepenen” (op CD-rom).
Waar blijven onze politicologen van ter plaatse?
Leiegouw weet over dit soort zaken nergens van, niet over het verleden of heden.
Nu ik er aan denk, iets kan ook over de turn-over (breuk) van Caritas Calotica naar Buurt- en Nabijheidsdiensten, de Welfare uit hoofde van schepen Lybeer en eega als hype. Ondertitel: tussen welvaart en welzijn.

Die familieclans : Vlerick, Sabbe, De Clerck, De Jaegere, Goethals, de Bethune. De haute bourgeoisie.
Den BAC. Maar ook: de Verhennes. (Waar zitten die gasten eigenlijk? Waar eten ze, waar spelen ze. Babbelen? Roddelen? Waar wonen of slapen ze? Waar gaan ze op reis? Wat lezen ze ? Wat doen ze?)
De kleine Kortrijkse man weet er niets van, waar en hoe hij geregeerd wordt. Raadsleden zitten er voor spek en bonen bij, maar het is nogal penibel om dit te beseffen.

Wat lezen we nu in De Standaard van 13 januari, rubriek E9, onderaan? De familie Vlerick heeft grote vastgoedbelangen. Grootmoeder van Philippe was geboren met een baksteen in de maag. In Kortrijk staan de Vlasbloemstraat en Ieperstraat van oudsher vol met huizen van Vlerick.
Ik herinner me daar toch nog iets over, maar weet niet meer wat. Had iets met huur te maken. Geld. Altijd ruzie alom, dat wel.

DUS: thema voor moderne historiekers: over openbare werken en grondverwerving door Stad of vooral Leiedal, met name vragen naar wanneer, hoe, waarom en met wie? Timing.
De meeste wereldhistorici die met enige credibiliteit iets willen uitleggen over plaatselijke toestanden hechten weinig belang aan het toeval. Aan personen wel, voor zover zij dan uiting zijn van de onderbouw. Zoek het zelf maar op.
MARXIST ! Schone titel nog: “BAC’s als paradoxen van het Kortrijkse kapitalisme “.

4.
De (Kortrijkse) academische wereld laat verstek gaan. Journalisten ook, maar dat is een ander hoofdstuk.
Wie eventjes verder kon studeren dan een onderwijzer kijkt vanuit een misplaatse pretentie en vooral pedanterie veel te neerbuigend op ‘lokale’ geschiedschrijving.
Aan onze hogescholen en universiteit zijn er meerdere opleidingen die zouden kunnen aandacht besteden aan plaatselijke thema’s. Alle onderwerpen zijn goed om de stiel van geschiedschrijver of socioloog of sociaal werker te leren!
In HOWEST is er een afdeling sociaal-agogisch werk. Voor iedereen relevante problemen alhier genoeg. In HOWEST-Brugge is er een departement lerarenopleiding.
Aan de KATHO kan men ook bachelor worden in sociaal werk en onderwijs.
Aan de KULAK kan men geschiedenis bestuderen.
Waar zijn al die opstellen?

5.
Waarom zouden al de (niet pedante) profs niet een keer de koppen bij mekaar steken om systematisch na te gaan wat er hier aan relevante (leerrijke: voor de auteur én de lezer), pertinente onderwerpen zoal een keer zou kunnen onderzocht worden?
Om dan later, 800 jaar na de guldensporenslag, tot een magistraal synthetisch standaardwerk te komen over de Kortrijkse geschiedenis van de 20ste eeuw. Een grootscheepse narratio. Geschreven door de Pirenne van Kortrijk.
Stad op de wereldkaart.
Maar waar blijven onze zgn. politicologen? De historie , voorbij !
EN DIE ERFGOEDCEL MAG OOK EEN KEER DE HAND AAN DE PLOEG SLAAN. Geld en bureaus genoeg.

P.S.
Dat de geschiedenis zich herhaalt, daar is niets van waar.
Maar in Kortrijk plus de Kortrijkse geschiedschrijving was dit wel het geval, tot NU.
De 21ste eeuw is pas begonnen.
Weet u soms waarom burgemeester De Jaegere zijn asse liet in zee vallen?

Positief voorstel: alle geschriften over de Kortrijkse geschiedenis van de 20ste eeuw van na af aan op internet.
Domeinnaam: clio-in-kortrijk.

geschiedenis

Kortrijkse geschiedschrijving (1): veel irrelevante acribie

Toen ik dit las kwam er bij mij een vraag op.

“Onze waarneming van ‘de werkelijkheid’ gebeurt letterlijk vanuit een bepaald (biologisch, maatschappelijk, cultureel, ideologisch) ‘oogpunt’, terwijl het kennen van (en dus ook het denken, spreken en schrijven over) die ‘werkelijkheid’ hoe dan ook plaatsgrijpt via de reductionistische insnijding van het concrete woord.”

En bij deze zinsnede meende ik het antwoord op die vraag te kunnen vinden:

“Geschiedkundige kennisvorming moet dan ook niet in het verleden zelf worden gezocht, maar in de interpretatieve tradities van de ‘historiografische operatie’ die volgens Certeau te maken heeft met de manier waarop de historische ‘evidentie’ door historici wordt geproduceerd. Ze veronderstelt een afstand in de tijd, die de projectie, de subjectieve historiciteit, mogelijk maakt
waarmee de onderzoeker het ‘andere’ in het ‘anders zijn” van het verleden ontdekt en construeert.”

Om het met de woorden van Ankersmit te stellen: “De intertekstualiteit in de geschiedenis is de bron en de geboorteplaats van de historische werkelijkheid.”

ZO.
De bekende en bij studenten omwille van zijn zorgvuldig taalgebruik heel beruchte schrijver – zoniet de uitvinder van de (pedagogische) historiografie – Bellegems prof. Marc Depaepe (van de ‘new cultural history’ wel verstaan) geeft hiermee enig inzicht op de vraag waarom er over de geschiedenis van Cortoriacum nog altijd geen bevredigend wetenschappelijk-narratief werk is verschenen.
Narratief: een ‘verhaal’ vertellend.

Ik ken niet zoveel boeken handelend over de algemene geschiedenis van onze stad.
Er is de onvermijdelijke ‘Niklaas’ Maddens. Met zijn geschiedenis van Kortrijk, in vogelvlucht dan. Verschenen in 1983 en gaande tot 1945. En het werk van 1990 dat beoogde een synthese (soort samenvatting, maar beoogt meer te zijn) te brengen van wat al is geschreven over het verleden van de stad.
Met steun van de Stad verschenen naar aanleiding van de achthonderste verjaardag van een stadkeure. Vergeten welke en of het wel de eerste was. Of de juyiste. Auteurs: A.Vandoorselaer, J.Viérin, E.Warlop, N.Maddens, P.Vancolen.
En onlangs hernam Niklaas² dit werk “in het kort”. Veel prentjes.

Veel van die werken leunen met alle gevolgen van dien op een soort standaardwerk van De Potter, dat al dateert van 1873-1876. (Er is een anastatische herdruk geweest in 1975.) Anastatisch betekent niet wat u nu denkt. Het is niet zo erg.

Een groot euvel van deze werken is dat er een enorm accent (klemtoon) ligt op de middeleeuwen (ca. 400 tot 1500) en de Moderne (Nieuwe) Tijden. Zeker de naoorlogse tijd (na WOOII) bestaat als het ware niet.
Inhoudelijk is een grote lacune (?) dat er nauwelijks sprake is van politieke, sociale en economische thema’s en instellingen. Men heeft het wel een keer over de linnenindustrie. Edelsmeedkunst. Over de Armenkamer. Het kerkelijk leven (processies, maar geen Schoolstrijd). Over Kortrijk als historische designstad: nul, komma nul.
Men is gewoon niet mee met de evolutie van de moderne historiografie. Kent niet eens de feiten (acts). Verkent geen nieuwe terreinen (velden). Er wordt herkauwd (fictie) en de ijver wordt niet besteed aan het zoeken naar minder traditioneel bronnenmateriaal.
Eén voorbeeld: waar vind je iets over de geschiedenis van het OCMW? Nog één: onderwijs (scholen alhier, vroeger en nu: de komst van de KULAK is nog altijd niet ontraadseld).
Heeft er al één historieker hier systematisch de notulen van het Schepencollege doorgenomen? Over de jaren heen? De verslagen van de gemeenteraden? De jaarverslagen van Stad?
Wie vindt er eindelijk eens een uitleg over de eeuwenoude almacht en arrogantie van de christen-democratie in onze geliefde Stad?

Intussen zijn er wel een serie boeken³ gemaakt over bepaalde deelaspecten. Maar weerom over heel “ouderwetse” onderwerpen die van veel acribie getuigen maar voor niet-historici totaal irrelevant zijn.
Er is een geschiedenis van de Groeningeabdij. Van Onze-Lieve-Vrouwhospitaal. Over de Kortrijkse geneeskunde (asklepiaden). “Prochies”. Buitenpoorters. Franse stijlinterieurs alhier. Pijpen en pottenbakkerijen (Philippe Despriet!). De Kortrijkse leprozerij (E. De Bethune!). Landgravinne Béatrix de Brabant. Wapenschilden. Begijnhof. Nonnen.
Ja, zelfs over de Kortrijkse vrijmetselarij: de loge l’Amitié.
En natuurlijk een en ander over de guldensporenslag (1302.) Niet vergeten.
Egied Van Hoonacker wijdde een pittige (maar wat verwarde en verwarrende) studie aan de Kortrijkse herbergen, terwijl hij nog nooit op één of twee cafés is gesignaliseerd. Volgens de regel van historiekers: je moet er niet bij zijn geweest om erover te berichten.

Her en der zijn er losse en vele artikels gewijd aan genealogie, naamkunde, maten en gewichten, kapittels en kannuniken, heraldiek, schepenzegels, leerlooierijen. Van de Debrabanders. Vruchten van noeste arbeid uit de milieus van De Leiegouw, de Geschied- en Oudheidkundige Kring. (Depaepe, Gisteren, p. 708.) Totaal van de gekte. Buiten alle proporties. Wat Kortrijkzanen in feite hebben beleefd, ondergaan, aan hebben deelgenomen, bepaald, gerealiseerd – dat kom je nauwelijks of nergens te weten. Ieder leven ontbreekt. Niets over openbare WC’s. De Veemarkt, de huisvestingsmaatschappijen, Leiedal, openbare werken, politieke families (gremiums), grondbezitters, vakbonden, de fusie, en dergelijke meer.
Geen spoor van visie. Paradigma’s². Bepaalt de onderbouw de bovenbouw, ook in Kortrijk? Is er ietsoftewat organisch gegroeid? En hoe komt dat dan? Is er hier iets te bespeuren van conflicten, dialectiek³? En een vooruitgangsmodel? Door wie? Waarom?
Wie of wat heeft Kortrijk gemaakt, zoals het was en zal zijn?

DE “PLOTSEN”³bis in de Kortrijkse geschiedschrijving.

Weet je wat? In een sfeer van macht is onkunde als een troef verondersteld.
Hedendaagse historie van bij ons is:
Plots is Sansen burgemeester.
Plots wordt Kortrijk gebombardeerd. Plots is er een fusie van gemeenten, en welke? Plots is daar een verkeersvrije winkelstraat. Plots is daar Leiedal. Plots is er een Conferentie van Burgemeesters. Plots wint de Gilde in de verliezingen, of integendeel de middenstand. Plots zijn er twee stadssecretarissen. Plots een Woonregie. Plots een mega-winkelcompex. Plots geen nieuw zwembad meer. Plots komen er zeven bruggen. Plots is Stad alles wat met creatie, innovatie, design heeft te maken.

Allles valt hier uit de lucht. (Ibidem, p.1)
Onze plaatselijke historiekers (Lousse, Pirenne, e.a.) apteren dit of merendeels juist niet en zoals gebruikelijk in dit soort middens hebben ze dan verschrikkelijk veel moeite om dit toch ergens organisch of materialistisch te duiden. (In navolging van pedagogisch historicus Marc Depaepe weet ik nu absoluut niet wat ik nu zeg.)

Als we daar een keer een met zijn allen een antwoord konden op vinden: wat is nu en vroeger typisch Kortrijk?
DAT IS DE VRAAG EN HET ENIGE WAT WETENSWAARDIG IS.

Cfr. Depaepe: geen reductionisme, misschien zelfs weigeren van een teveel aan intertekstualiteit? (Zie ook: Germonprete.)
Mijn onwetenschappelijk buikgevoel: zeker in een locale samenleving die is gedomineerd door één ideologie en bijhorendemachtscentra (wezen zij vrijzinnig of confessioneel) is plaatselijke geschiedschrijving potentieel, van meetaf aan onbestaande, of zwaar gecensureerd.
De handelingen (geschriften) van Leiegouw en de Kringen zijn daar een veruitwendiging van. (In socialistische burchten als Antwerpen of Gent zal het wel niet anders zijn, met niet minder reductie. Zie ook de verschillen tussen het “nieuws” op de lokale TV en pers (multimedia.)

Maar de brede meer politiek-maatschappelijke gerichte studies over Kortrijk, waar zijn of blijven ze?
Waarmee moeten we dan nu het stellen op dit gebied (veld)?
Wanneer staat de Pirenne van Kortrijk op?

(Wordt vervolgd.)

cultuur

De gustibus in een Notabel Boeckxen van Cokeryen

Door de opbouw van de tentoonstelling “De Gustibus” is het Broelmuseum opnieuw gesloten van 8 januari tot en met 9 februari.
Wat moeten de mensen (toeristen) daar nu weer van denken? Als het museum iets van plan is wordt het gesloten. Raar museum.

“DE GUSTIBUS “(over de smaken) onderzoekt de manier waarop actuele kunst omgaat met voedsel. Ja. Daarbij is er vooral aandacht voor eten als activiteit en voor voedsel als materie. Ja. Inspiratiebron is wel de historische verzameling schilderijen van het Broelmuseum.
In de tentoonstelling is onder meer werk nu te zien van Wim Delvoye (commerçant uit Wervik), Patrick Van Caekenbergh, Jef Geys, Jan Fabre. Achteraf bekeken zijn dat wel Plezante Kerels. Doen meestal toch niet geheel aan zelfcensuur. Ze maken wel iets Kostelijk, maar niemand weet of het erg is. Speelvogels. Moet kunnen.

“De Gustibus” opent op 13 februari voor de genodigden. SMAAKMAKERS.
De tentoonstelling kan u daarna bezoeken tussen 14 februari en 29 april in het museum maar ook in ING (voorheen BBL) op de Grote Markt. Waarschijnlijk weer een groot sponsor en medeorganisator. Wat hebben die banken toch met kunst te doen? Van doen? Toch niet om kosten drukken?
(Het budget van het museum zelf zou slechts 25.000 euro bedragen.)
IK VERSTAAN ER GEEN BARST VAN.

Verscheidene thema’s komen aan bod: de smaak, het eten als ritueel, slanklijnen versus overdaad, de plastische kwaliteiten van voedsel, het vanitasmotief, voedsel als commercieel product, het sociale aspect van samen tafelen. Maar daarnaast kan “eten” ook opgevat als “geestelijk voedsel” en staat voedsel symbolisch ook voor vergankelijkheid, memento mori en de dood.

Maar hoe weet ik dat weer allemaal? En jullie niet?
Alhoewel geen lid zijnde van de Algemene Vergadering van de Musea dan??
Heel eenvoudig: uit de persberichten !

En ja, nu ook wel toch een klein beetje uit de verslagen van de Raad van Bestuur dd. 24 januari 2006 en 20 april 2006, die mij – na veel zagen – pas toegestuurd werden in december vorig jaar.
Normaal gezien moest er op 30 november van vorig jaar nog een Algemene Vergadering zijn doorgegaan, maar die werd geannuleerd “omdat er geen nieuwe punten ter bespreking waren”. Ja, zeg. Sinds april zeker? Over dit soort smaken valt wel te redetwisten.

Op die manier krijgt men als loyaal, opbouwend, potentieel hard werkend bestuurslid geen gelegenheid om nog een keer positieve, constructieve voorstellen te doen.

Bijvoorbeeld over mogelijke locaties. Niet enkel in het bankwezen. Ook in de horeca. Pattiserieën. Op de pleinen en in de parken. De warenhuizen. De paardenstallen. Vermageringscursussen. Den Appel. Het Begijnhof? Poverello. Slachthuizen. Mag het Vlasmuseum weer niet meedoen? En Buda-kunsteneiland? En de Erfgoedcel? Krijgen we in het Museum 1302 nog te zien wat het Vlaamse Heir zoal te verorberen kreeg? Eetbare bloemen?
Komt er een déjeuner sur l’herbe? Een modeshow met volslanke modellen? Een film van voerslokkende ganzen? Sponsor: Gaia.

Kortrijk is intussen Stad van de Smaak.
Komt er een mooi gedekte tafel in de Orangerie? Waar we met zijn allen kunnen aanschuiven? Of een pardoes gedekte, wansmakelijke tafel (bloemmotiefplasticruikend tafelkleed) met bijhorend aartslelijk Vlaams interieur (spuugbak) , zoals ooit een keer lang geleden te zien was in een tentoonstelling over “De Tafel” in Oostende, georganiseerd door K.N. Elno. Die act heeft toen waarlijk stof doen opwaaien! Waar zijn die schoteldoeken (textiel)?
Mogen er ook tafelschuimers komen?
Zijn er van die ultra-schone kasten met schuiven voor eetbare drugs? Net als fichebakken voor Arabische bibliotheken van de firma Decoene?

Wordt er aandacht besteed aan het afstotelijke, de geur, het erotische, het religieuze (de transsubstantie!) ? Kannibalisme? Komt er een Laatste Avondmaal op 29 april? Is er een miniatuurversie of replica van Delvoyes cloaca? Enige afgeleide producten ervan?
Film in de Budascoop: La Grande Bouffe. In Museum 1302: Monthy Python and the Holy Grail, want ridders eten in dit verhaal minnestrelen op. In brasserie Modest: kunnen we gaan eten zonder handen.

De curatoren Lieven Van Den Abeele en Veerle Vandurme (?) helaas nog niet kunnen onderhouden over dit alles. En nu is het te laat.

Een notabel boecken van cokeryen

Rond 1514 verscheen te Brussel dit eerste gedrukte Nederlandstalige kookboek. Een uniek postincunabel waarvan slechts één exemplaar is overgebleven en bewaard in de Bayerische Staatsbibliotheek te München. Van dit exemplaar is in 1925 bij Martinus Nijhoff een facsimile-editie verschenen.
En op www.kookhistorie.com is er een volledige versie te zien van een uitgave van 1994 met woordverklaring. Gesneden brood. Veel links ook.

De vraag is nu of de curatoren van De Gustibus desnoods een facsimile-uitgave van dit opmerkelijk (= notabel) werk hebben kunnen op de kop tikken.

Drukker (ook samensteller of auteur?) is Thomas vander Noot uit Brussel.
Begint zo: “Een notabel boeckxen hetwelc bewijst alle spise te bereiden, elc na sinen staet, het si in bruylochten, in feesten, bancketten oft ander maeltijden besondere en eenen ieghelijkcken (een ieder) van groote nood te hebben die sijn dinghen ter eeren doen wilt”.

MET DUNKT ZOU “DE GUSTIBUS” OOK KOOKBOEKEN EN RECEPTEN KUNNEN TONEN DIE VERBAND HOUDEN MET DE SPIJSEN DIE OP SCHILDERIJEN ZIJN TE ZIEN.
Met alle potten en pannen en kruiken en borden en pollepels die de vrienden van het museum intussen hebben aangekocht.

Hoe gecloven nonnen te maken?
Pauwen en pasteien.
Op diverse websites zijn er recepten en kookboeken te vinden uit vroegere eeuwen.
Zie ook nog www.asg.be van de “Academie voor Streekgebonden Gastronomie”. Met een publicatie: “Op zijn Vlaams – à la flamande”. Met een kalender van culinaire manifestaties en tentoonstellingen. (“De gustibus” is niet te vinden!)
In Brussel loopt er een tentoonstelling over wafels. En nog een (Elsene) over “De keuken, een levenswijze”. Met tekeningen, foto’s, gebruikelijke objecten en levensgrote reconstructies van soorten keukens. Ja, ook met designvoorwerpen.

Kunnen niet wat in bruikleen krijgen? Ook niet uit het museum van Ãœlm?
Of is het allemaal al te laat?

Kunnen we van de gidsenkring uitleg krijgen over de symbolische betekenis van wat we op vroegere schilderijen of emblemata zoal te zien krijgen? Anders loopt het mis. Denkt iedereen simpelweg aan eten. Het gaat over veel meer.
Een duiventil is geen duiventil hoor.
Een zwaan is geen zwaan.
Zo een lustig kwelend vogeltje is gewoon een beetje eenvoudig mens.
Die stillevens met vruchten zijn minder onschuldig als het lijkt! Let ook op de schikking. Citroenen wijzen op zure liefde of valse vriendschap. Walnoten op de Heilige Drie-eenheid. De perzik heeft ook niks met eten te maken. Evenmin als oesters.

Besluit
Wat boeken over iconografie (iconologie) zouden ook niet mis staan op de tentoonstelling. Of in de bib, als men daar van de manifestatie tenminste al weet van heeft?
Ach ja, waar smullen onze designmeesters?

Er is nog een geheel ander probleem.
Hoe de hongeren laven?
In Cebu? Wuxi?Tasjkent?

gemeenteraad

Tussendoor

Bij het vorige stuk over de incidenten in de eerste gemeenteraad van de nieuwe bestuursperiode zijn enkele aanvullingen geslopen. Er zijn nu ook 13 incidenten gemeld. Het moeten er nu ook niet meer worden.

gemeenteraad

Incidentenrijke installatie nieuwe gemeenteraad

1. Politie aanwezig!

Al jaren niet meer gezien dat er agenten stonden geposteerd in het stadhuis. Ongetwijfeld omwille van de actie van het Vlaams Belang die met een groot spandoek en pamfletten waarschuwde voor de ondergang van de democratie. “SOS-democratie” is een initiatief van Jurgen Verstrepen dat al dateert van september vorig jaar. Het zoveelste protest tegen het cordon sanitaire en ook tegen het proces waarbij een aantal franstalige partijen (min of meer gesteund door SP.A en Spirit) het Vlaams Belang financieel willen “droogleggen”.
De website “sosdemocratie” werd ontworpen door Fabrice Morreau uit Zottegem, de art director van de partij. De foto van een
jongedame met een rood kruis over de mond is door het Front National (FN) van Daniel Féret al gebruikt. Het is geen vlaamse schone! Het FN is een pro-Belgische extreemrechtse partij. De Belgische driekleur is zelfs verwerkt in haar logo. Weet het kersverse raadslid en uiterst flamingantische vaandelzwaaier Jan Deweer dat dan niet?
De burgemeester was absoluut niet gediend met de actie en liet uitschijnen dat dit soort van manifestaties in de toekomst nog nauwelijks zullen geduld worden. SOS democratie.

2. Reclame voor een privé-bedrijf.

Ook nog nooit meegemaakt. Het politiek bewustzijn blijft dalen.
Nog voor de zitting goed en wel was begonnen maakte de voorzitter-burgemeester reclame voor de koffiebranderij Viva Sara (Vichte) en het Kortrijks Koffiehuis (Leiestraat). Dit alles omdat Peter Deprez van Viva Sara het barista-kampioenschap had gewonnen. Hij werd meesterkoffiezetter. Heeft de raadsleden een presentje geschonken. Nu begin ik te verstaan waarom er al een tijdje geruchten lopen over de mogelijke oprichting van een koffiemuseum (in de Oude Dekenij?).
Ten voordele van onze verkozenen: zij wisten niet wat ze hoorden.
In de nieuwe te maken deontologische code voor raadsleden zou men nu best ook toevoegen dat een gemeenteraad onder geen beding een collectieve schenking van een privé-persoon (bedrijf) kan aanvaarden. En dat er in een gemeenteraadszitting absoluut geen reclame mag gemaakt voor een commercieel bedrijf.
En dan verzwijgen we nog dat een koffie een verslavende drug is. Ooit verboden. Daarom: altijd chicorei en kamfer toevoegen. Gloeiend kokend water opgieten. Nylonkousen van grootmoeder als filter gebruiken.

3. Heelwat organisatorische zaken laten nog op zich wachten.

De burgemeester kondigde aan dat hij nog een vergadering van de fractieleiders zal bijeenroepen om een aantal concrete zaken met betrekking tot de werking en organisatie van de Raad en de Commissies bijv. te regelen. (Commissies zijn voortaan openbaar!)
Er was in december al een keer een bijeenkomst van de fractieleiders, maar de burgemeester was er toen niet bij.
P.S. even hierbij: op de dag zelf van eerste zitting van 2 januari stond de agenda van gemeenteraad nog niet eens op de website van Stad.

4. De burgemeester geeft richtlijnen aan de pers.

Dat is nu wel niet de eerste keer dat dit gebeurt, zowel in de Raad als in persontmoetingen.
De burgemeester kon nog op 2 januari zelf en bij het ochtendgloren zijn eed afleggen bij de gouverneur. In Ieper, en niet in Brugge. Rijkelijk laat dus. Stefaan De Clerck gaf aan de pers mee dat men daar niets moet blijven achter zoeken en dat minister Marino Keulen al op 28 december zijn fiat had gegeven aan de voordracht.

5. Een steeds meer frivole Hilde Demedts.

De kwaliteit van de gemeenteraad wordt vestimentair bekeken steeds beter. Iedereen was op zijn paasbest. Schepen Hilde Demedts legde de eed af in een pittig jurkje met bijhorende voor fetisjisten aantrekkelijke laarzen. Toch jammer dat zij nog slechts drie jaar zal te zien zijn, op die stellage van de schepenbank.

6. De burgemeester-voorzitter zegt aan het Vlaams Belang waarover en hoe de fractie mag tussenkomen in de Raad.

Als het aan de burgemeester ligt mag de nieuwe fractieleider van het Vlaams Belang bijna zijn mond niet meer opendoen. Maarten Seynaeve had nog nauwelijks een teken van leven gegeven of het zat er al bovenarms op. De burgemeester voorspelde wat er zou gezegd worden, aan de hand van een nota van Francis Van den Eynde (federaal volksvertegenwoordiger en Gents raadslid) met enkele instructies voor de raadsleden van het Belang. De voorzitter liet die nota zelfs circuleren in de Raad.
Dat mag volgens Stefaan blijkbaar niet: dat een nationale partijleiding inzake bepaalde materies die in alle gemeenteraden ter sprake komen probeert gemeenschappelijke standpunten te formuleren.
Burgemeester waarschuwt het Vlaams Belang dat men het in een gemeenteraad niet moet hebben over “nationale” materies.
Gemeenteraden moeten zich bezighouden met het lokale beleid.

Nou, nou. De aanstelling van voorzitter van de Raad (moet niet meer noodzakelijk de burgemeester zijn), de opname van de OCMW-voorzitter in het Schepencollege zijn geregeld in een gemeentedecreet.
Eénvormige standpunten van partijen in alle gemeenten laten innemen, dat is nu net wat véél meer zou moeten gedaan worden, wil men het niveau of de kwaliteit van de tussenkomsten (en de dorpspolitiek in het algemeen) verhogen. Kerntaken formuleren bijvoorbeeld, deontologische code, overheidsopdrachten, delegatie van bevoegdheden, grensoverschrijdende samenwerking, PPS, autonome gemeentebedrijven, enz., zijn wel degelijk onderwerpen voor gemeenschappelijke partijstandpunten in het hele land.
Maar flauw dan weer was de roep vanop de banken van het Vlaams Blok om een leeuwenvlag uit te hangen in de raadszaal.

HET MOET WEER LUKKEN.
Net op dezelfde dag waarop de burgemeester vindt dat lokale gemeenteraadsleden (partijen) geen instructies hoeven te krijgen vanuit het nationale niveau verspreidde de CD&V bij monde van senator Jan Streverlynck een persbericht. Daarin wordt een oproep gedaan: alle gemeenteraadskeden zouden minstens éénmaal per jaar de kans moeten krijgen om met de korpchef van de politie van gedachten te wisselen en vragen te stellen.
De senator diende hiertoe overigens al in oktober 2006 zelfs een wetsvoorstel in, en het is mede ondertekend door senatoren van de VLD, de CDH en de MR.
Lapt de burgemeester dit aan zijn laars? Toont hij in de volgende gemeenteraad aan elkeen deze instructie?

In zijn slotwoord gaf de burgemeester nog een sneer naar het V.B, zonder de partij bij naam te noemen. Een gemeenteraad mag kritisch zijn, maar dan wel in opbouwende zin en positief. Constructief. (Wil dat zeggen: geen “creatieve destructie” meer?)
“Wie hier niet spreekt met een goed hart voor de Stad zit hier niet op zijn plaats.” Een statement om in uw oren te knopen.

7. Zeer karig applaus van oud-burgemeester Tone Sansen en kusjes van de burgemeester.

Traditioneel krijgen de raadsleden bij hun eedaflegging van ongeveer iedereen applaus. Zelfs voor de kandidaten van het Vlaams Belang was er op tamelijk veel banken handjeklap. Sansen bleef er stoïcijns bij. Hoofd naar beneden gericht. Kreeg de handen niet op elkaar, zelfs niet voor de CD&V-schepenen. Nieuweling Bert Herrewijn (SP.A) en de schepenen Wout Maddens en Marie-Claire Vandenbulcke (VLD) lokten dan plots wel enige reactie uit. Sansen blijft bij de pinken.
De voorzitter gaf alle 13 vrouwelijke raadsleden een kus. Inclusief Isa en Nadia van het Vlaams Belang, want hij was nu eenmaal gestart met het gebruik.

8. Een verkeerde eedaflegging.

De nieuwe eed luidt dat raadsleden zweren dat zij DE verplichtingen van hun mandaat trouw zullen nakomen.
Jan Deweer (VB) maakte daarvan dat hij ZIJN (“mijn”) verplichtingen als mandataris zou nakomen. Niemand vroeg om een correctie. Dat wordt moeilijk.

9. Christine Depuydt gemuilkorfd.

Onze lezers zijn er al geruime tijd van op de hoogte dat zij de grootste babbelkous is van de gemeenteraad. Maar nu heeft zij waarlijk brute pech. Ze is haar vroegere buurvrouw Lieve Vanhoutte kwijt en kreeg een plaats toebedeeld naast Roel Deseyn. De volksvertegenwoordiger is alom bekend om zijn ernst en werkkracht. Christine kreeg niet het minste gehoor bij de nieuwe buurman en kon enkel tijdens de schorsingen nog een babbeltje slaan. Dat zal haar leren, om schepen te worden. Nog jaren zwijgen en opletten in de klas.

10. Een niet geheel verwachte captatio benevolentiae.

Voormalig schepen Philippe De Coene (SP.A) was bijzonder grootmoedig, niettegenstaande hij werd buitengebonjourd.
Hij bracht een heilwens uit op het nieuwe schepencollege en prees meer in het bijzonder de nieuwe VLD-schepenen om hun gedrevenheid en bekwaamheid. Dat belooft veel goeds voor de VLD-fractie.
Anderzijds bedankte de burgemeester ook de gewezen schepen (plus Frans Destoop) in vurige bewoordingen. In de politiek kan men wél vrienden hebben.

11. Jan Dhaene door het oog van de naald in de OCMW-raad.

De stemprocedure is nogal ingewikkeld. Meervoudig stemrecht in tegenstelling tot het moderne principe: one man, one vote. Elk gemeenteraadslid krijgt (in Kortrijk dan) acht stembriefjes en stemt voor een effectieve kandidaat, niet voor een opvolger. En met potlood! Allemaal redenen om vergissingen te maken. Om rechtstreeks verkozen te worden moest men 23 stemmen halen. Dit verkiesbaarheidscijfer is het resultaat van een deling: aantal raadsleden maal 8 stembriefjes gedeeld door aantal OCMW-raadsleden (13) plus 1.

Drie kandidaten behaalden 24 stemmen: Marc Cottenier (VB) en Gerard Parmentier (CD&V en Unizo), Jean-Marc Van Belle (VB en beetje warhoofd).
Acht kandidaten behaalden 23 stemmen: Eline Brugman (VLD), Ben Delabie (CD&V), Ludo Halsberghe (VLD), Frank Neyrinck (CD&V), Vincent Salembier (VLD), Luc Scharre (CD&V), Katrien Van der Meulen (CD&V), Franceska Verhenne (CD&V).

En toen kwam de kat op de koord.
Iemand van de SP had teveel stemmen gegeven aan Patrick Nuyttens (32 stemmen in totaal), zodat Jan Dhaene met 16 stemmen het verkiesbaarheidcijfer niet haalde. Drama: ook iemand als Phyllis Roosens kreeg 16 stemmen. Gelukkig had Jan Dhaene voorrangd omdat hij de jongste van beiden is. (Vroeger was de voorrangsregel in het voordeel van de oudste.)
Jan Dhaene had net als Eddy Van Lancker en Hilde Overbergh zijn mogelijk mandaat als gemeenteraadslid opgeheven om (voor drie jaar) in het OCMW te geraken. Oef.

En nogmaals oef voor de VLD.
Vincent Van Quickenborne kon er op 2 januari niet zijn wegens trouwverplichtingen (moest meelopen in de suite) en Hans Masselis zat ook in Azië. Met een voltallige fractie van 9 leden kon men zonder problemen het verkiesbaarheidcijfer voor drie kandidaten behalen. Eén van beiden moest dus halsoverkop even huiswaarts keren. Masselis heeft zich opgeofferd. Dure en lange reizen zijn dat! Maar zelfs met 8 aanwezigen was de VLD nog niet zeker. Dus werden stemafspraken gemaakt met de CD&V.
Gelukkig voor de VLD ook dat er bij de CD&V-fractie niemand in het verkeer was opgehouden of verongelukt.
De goden waren iedereen gunstig gezind.

12. Iemand met nul stemmen.

Bij de stemming over de kandidaten voor de OCMW-Raad kreeg Maria Heuvelman geen stemmen achter zich.
Begrijpelijk. Geen affront. Met zijn zes raadsleden moest het Vlaams Belang wel alles op alles zetten om Marc Cottenier en Jean Marc Van Belle verkiesbaar te stellen. De partij beschikte slechts over 48 stemmen.

13. Er is een nieuwe fractie geboren.

SP.A. én Spirit én Groen vormen nu officieel één fractie in de gemeenteraad. Dat wil ondermeer zeggen dat de drie partijen gezamenlijke standpunten gaan innemen en éénzelfde stemgedrag vertonen.
In dit verband misschien even een voetnoot.
Ik herinner me niet dat ooit in de gemeenteraad officieel is aangekondigd dat Lieve Vanhoutte van de N-VA is overgestapt naar de CD&V.
Maar voor een simpele watcher was dit al in de jaren 2001-2002 vanuit een buikgevoel waarneembaar. Zij schaarde zich toen zogezegd aan bij de gelederen van het VLD-kartel maar papte in die tijd alreeds aan met CD&V-raadsleden en schepenen.
Voor elkeen zichtbaar, in de Raadskelder na de gemeenteraadszittingen.
Dat is politiek.

media

Jaaroverzicht kortrijkwatcher

Ons jaaroverzicht stoelt daadwerkelijk en feitelijk op de meeste gelezen artikels op deze stadsblog. Puur wiskundig en statistisch ondermijnd. (N:543. Foutenmarge te verwaarlozen.)

En dan merken we tot onze spijt dat lezers eerder aandacht hebben voor sensatie en human interest.
Stel dat we hier het huidige reisprogramma met foto’s van vandaag zouden verslaan van Quickie en Hans Masselis: het Kortrijks Handelsblad mag er nog een katern aan toevoegen. Freya zou het niet halen.
Nogmaals: deze politieke weblog beoogt méér te zijn dan een weerspiegeling van het laatste nieuws.

Veel bovenmatige aandacht ging naar het stuk over de wagen van de burgemeester. De nieuwe vzw Habbekrats op SOKA.
Onze crypto-racisten lazen alles over het doortrekkersterrein. De skatebowl. Bepaalde stukken uit de mémoires van Manu de Bethune. Puur seks. Handig ingebed.
Mandatarissen of kandidaat-raadsleden wilden alles weten over de stemmenkanonnen in de diverse partijen en deden mee aan ons partieel examen voor politiekers (enkel Bart Caron geslaagd) terwijl het competentievraagstuk voor kandidaten al van de website van de VVSG was verdwenen voor men het had ontdekt.
Geldmaniakken bekommerden zich over een stuk als “de ware prijs van het nieuwe stadhuis” en het feit dat er dit jaar geen oliebollen zijn voorzien op de nieuwjaarsreceptie.

Teleurstellend en bedenkelijk in het kader van de SOS-noodkreet van de Blokkers over democratie.
Stukken over handelsdistricten, Resoc’s, APB en OV, OCMW-budgetten wekken weinig belangstelling. Jaarplannen. Financieringsplannen (over vijf jaar). Schulden. Leningslast. De evolutie van de onwaarden. Bestekken en inschrijvingsprijzen en de uiteindelijke bedragen van opleveringen, geen raadslid of lezer bekommert er zich om. De evolutie van de ontvangsten bij prestaties. De tienprocentregel.
Schepenen Leleu en Cnudde en familie zijn er allemaal gerust in. Personeelsvormingskosten die de pan uitrijzen. Adjunct-secretaresse blijft gelukkig.
Het begrip bestuurskracht? Centrummanager versus rastermanager. Wie maalt daarom?

En toch zullen we dit jaar blijven proberen om saaie maar krachtige taal uit te slaan. Geen kwinkslagen. Geen slechte omgangvormen, geen gekkigheden, geen forse beledigingen, geen gebakkelei, geen gangbare ideeën, geen jeremiades over voetpaden.
Wat te doen, zei Lenin?

Wel hete hangijzers aanpakken, de richtingenstrijd bevorderen, cijfers fileren, prangende vragen stellen, huisvredebreuken begeleiden, stevige kanttekeningen maken en de meerwaardezoekers enkele opstekers en refreshers aanreiken.
Voor dit nieuwe jaar wens ik mezelf althans weinig leesgenot. Zeggen waarop het staat is kindjes ongemakkelijk maken: maar de keizer is toch naakt? roepen ze dan.

Is het niet de Profeet die zegt: “Het is een onderdeel van Gods Wijsheid dat de strijd tegen debilisering zal blijven duren tot aan het Laatste Oordeel”?

Weblog over het reilen en zeilen in de Kortrijkse politiek door Frans Lavaert