Zoals gezegd zullen de raadsleden van Kortrijk, Kuurne en Lendelede volgende woensdag 26 januari de “studie” van de korpschef en zijn advies over cameratoezicht op niet-besloten plaatsen gezamenlijk aanhoren. Deze krant zal nog wel commentaar leveren bij deze summier uitgevallen nota. Een echte studie kan men het werkstuk niet noemen.

Maar wat zijn de plannen?
In een eerste fase komen volgende plaatsen in aanmerking voor het plaatsten van camera’s. (Vaste of mobiele en type: niet vermeld.) Conservatoriumplein, Tolstraat, Stationsplein, Schouwburgplein, Lange en Korte Steenstraat, Grote Markt, Wijngaardstraat, Zwevegemsestraat, Veemarkt, Plein en wellicht het Begijnhofpark. Voor later denkt men zelfs aan de Meensesteenweg, de Leiestraat, Overleiestraat, Gentsesteenweg, enz. De nota is onduidelijk. (Onlangs liet de politie in de pers toch uitschijnen dat de Oude-Vestingstraat prioritair is?)
Het ziet ernaar uit dat Kuurne en Lendelede voorlopig niet zullen geteisterd worden door cameratoezicht. De korpschef erkent nu zelf dat die gemeenten inzake misdrijven op de openbare weg “nauwelijks in beeld komen”. Misdrijven op openbare weg. Wat zijn dat?

Hoeveel moet dat kosten?
Ha. Ook op dat punt is de voorgestelde nota niet zeer accuraat. Zonder dat is aangeduid om wat voor soort camera’s het gaat schat men de kostprijs “zeer algemeen” op 20 à 25.000 euro per camera. Let wel: het gaat hier puur om de aankoop van camera’s, de plaatsing en de transmissie. Zoals hier op KW sinds lang is voorspeld kon geen berekening gemaakt van de indirecte kosten. Men beweert zelfs dat er geen bijkomende personeelskosten zouden zijn. Opvallend in de nota is wel dat de korpschef wil wachten met de installatie van camera’s die aan nummerplaatherkenning en gezichtsherkenning kunnen doen. Het systeem staat nog niet 100 procent op punt, zo zegt hij.
Men denkt voorlopig aan de plaatsing van 35 à 40 camera’s, en raamt het budget voor de eerste fase op 800.000 tot één miljoen euro. (Zal Kuurne en Lendelede willen mee opdraaien voor die kosten?)

Wat is de timing?
De aanbesteding moet klaar zijn tegen juli. De plaatsing gebeurt in de maanden september-oktober. Dan volgt er een testfase en worden de camera’s definitief in gebruik genomen begin volgend jaar.

In een volgend stuk alhier zal deze krant enkele beschouwingen wijden aan het werkstuk van de korpschef.
Alleen al het feit dat de bestaande camera’s niet zijn geëvalueerd is een reden om het huiswerk van de korpschef een dikke NUL te geven.

Op 26 januari om 20 uur komen de raadsleden van de gemeenten Kortrijk- Kuurne- Lendelede bijeen in de gotische zaal van het stadhuis om zich te laten hersenspoelen door de korpschef. (Vanuit Lendelede komt men met een busje om camerabeelden en alcoholcontrole te ontlopen.)
Korpschef zal daar een studie presenteren over het voornemen om in de drie gemeenten van de PZ VLAS over te gaan naar een uitgebreid cameratoezicht met vaste en/of mobiele camera’s op het openbaar domein. Straten, parken, pleinen, steegjes, enz. Dat wil zeggen: op plaatsen waar iedereen kan komen en gaan en staan. Waar we dingen doen of zeggen die niemand mag zien of horen. OOK NIET ALS WE GEEN KWAAD IN HET SCHILD VOEREN. Waar géén 1 iemand het recht heeft om te weten dat we daar GEWOON ZIJN.
Een ware schande voor onze (Kortrijkse) samenleving is dat, het voornemen om publieke camera’s te installeren. En die mobiele. Waarom? Wil men onze gangen in de gaten houden? Onze achterdeuren? Voor- en achtertuintjes?

Die studie heeft nog geen raadslid kunnen inkijken. (Vorige vrijdag kwam er in het politiecollege een “nota” over de materie ter sprake maar die wordt niet vrijgegeven.) Benieuwd of de studie ook zal uitwijzen hoe effectief de bestaande camera’s op het Schouwburgplein en de tunnel van de Doorniksestraat tot op heden zijn geweest. Effectiviteit: NUL. Wel is intussen de publieke opinie al bewerkt met een succesverhaal over de werking van de camera’s in het station van Kortrijk. De pers neemt die berichten – die ook door VLD-minister en raadslid Vincent Van Quickenborne duchtig worden verspreid – klakkeloos over. Men schept een draagvlak. Een maatschappelijke discussie wordt geenszins aangewakkerd. Het is trouwens te laat hiervoor. Pers stelt gewoon de verkeerde vragen aan potentiële voorstanders.

We kennen niet één persjongen of meisje dat al een keer een literatuurstudie heeft gepleegd over de steeds helser wordende systemen van cameratoezicht op publiek domein. Als zij straks de “studie” van de korpschef in handen krijgen zullen zij dientengevolge niet in staat zijn om daar ook maar één kritische vraag bij aan te tekenen. Tinternet (vooral Nederlandse en Engelse websites) bulkt van interessante commentaren en gegevens over de materie. Tot op heden ontmoetten we ook nog geen enkel raadslid dat zich ook maar één seconde heeft verdiept in de kwestie. Op die vergadering van 26 januari is de kans daarom erg groot dat het geeneens tot een ernstige discussie komt met een afwegingskader van enig niveau. We verwachten hoogstens enkele losse informatieve vragen waaruit dan een algeheel tekort aan dossierkennis blijkt. Tot een “omslagpunt” zal het niet komen: de fundamentele vraag of we al dan niet zullen overgaan tot cameratoezicht. Of er andere alternatieven zijn om datgene te bereiken wat men wil bereiken. Met al dat geld: hoeveel blauw op straat mogelijk? Ja, de Kuurnse VLD-burgemeester Carl Vereecke zou een tegenstander zijn, maar men kan nu wel even uitkijken of hij niet zal gaan bezwijken onder druk van minister Quickie. Q is zijn werkgever op het kabinet!
Titelvoerend burgemeester Stefaan De Clerck vertoonde indertijd met de installatie van de mast op het Schouwburgplein ook al weinig enthousiasme. Nu moet hij uit zijn kot komen. De minister van Justitie.

Ja, de strijd tegen publiek cameratoezicht is hopeloos. Eenzaam.
Tot – laat ons zeggen – tien jaar geleden kon het fenomeen van cameratoezicht nog enigszins ter discussie gesteld. Er is een omslag in het denken geschied, naar een stille, vrijwel algehele en NIET BEREDENEERDE acceptatie. Ja…dat denken is er niet bij. (Publiek cameratoezicht verwart men steevast met privé-camerabewaking of alarmsystemen.)

Raadsleden willen DAADKRACHT vertonen en wensen nu tegemoet te komen aan de roep van de bevolking om meer veiligheid. De burger die overigens geen snars afweet van de problematiek. De burger die in onnozele straatinterviews en polls van onze pers met totaal onwezenlijke vraagstellingen enkel maar kan uitpakken met de dooddoener “wie geen kwaad doet moet die camera’s niet vrezen”. Zal de Progressieve Fractie (SP.a en Groen) het aandurven om het in te voeren camerasysteem in Kortrijk negatief te adviseren? Tegen de meerderheid van de kiezer in? De vox populi, die geen bewindslieden nog durft trotseren.

Ach, hier op kortrijkwatcher is al vaak gefulmineerd tegen dat cameratoezicht op, – nogmaals: op plaatsen waar iedereen kan gaan en komen. Het is moeilijk om niet in herhaling te vallen.
Mogen we een keer hierop wijzen? Politieambtenaren en politiekers laten zich vangen aan het commercieel talent van de veiligheidsindustrie. Aan leveranciers die uitsluitend (misleidende) succesverhalen in de wereld sturen. Geen rapporten bezorgen over ongunstige en tegenstrijdige internationale evaluaties, onnauwkeurig zijn met betrekking tot de (gigantische) directe en indirecte kosten van cameratoezicht, en natuurlijk geenszins alternatieven voorstellen. Niet zeggen in welke gemeenten men heeft geweigerd om camera’s te gebruiken. (Ja, in Vlaanderen 33 besturen!)

Integendeel. Leveranciers pakken steeds meer uit met “intelligente systemen”. Nieuwe speeltjes die leiden tot een ongeciviliseerde, onfatsoenlijke samenleving. Nummerplaatherkenning! Gezichtsherkenning! Geluidsdetectie! Bewegingsherkenning! Driedimensionele beelden! Warmtegevoelige camera’s! (In Twente heeft men daarmee onlangs dwarsdoor een feesttent gekeken.)

Een stad als Mechelen is waarlijk een intriest pad aan het bewandelen. De VLD-burgemeester Bart Somers wil nu ook akoestische camera’s met persoonsherkenning. Nog meer, met zgn. trajectopvolging, niet zozeer om snelheidsduivels op te sporen, maar ook om aan bepaalde mensen de toegang tot zijn stad te verbieden. Ongehoord. Waar gaan we naartoe? Terug naar de middeleeuwse poortbewakers.

(Wordt vervolgd hoor.)
We horen dat Quickie geen snuffelcamera’s wil die drugsgeuren detecteren.
Waarnemend loco-burgemeester Lybeer en in de vorige eeuw jeugdige belhamel en lid van een vechtersbende heeft toch een keer voorgesteld om een publiek debat te voeren over de kwestie? Een volksvergadering?

Wat doet onze lokale pers nu om te kijken of de Kortrijkse bevolking voorstander is van nog méér camera’s in onze straten, parken en pleinen?
Zouden we niet eerst eens kijken naar wat onze scribenten niet doen? Dat is een of andere wetenschappelijke studie lezen om een goede vraagstelling op te bouwen. Het is op die manier dan ook logisch dat men antwoorden krijgt in de trant van: “wie niets te verbergen heeft, kan daar niet tegen zijn.” Pers maakt hierbij ook de meest elementaire fouten. Men heeft het over bewakingscamera’s in plaats van toezichtcamera’s. Men verwart privé-bewaking met toezicht op openbare plaatsen.

De woordvoerders van de vox populi bestaan volgens onze persjongens uitsluitend uit cafébazen. In “Het Nieuwsblad” van vandaag zijn de kenners van de materie de exploitanten van café Den Bras, café Leffe, café Wielsbeke. Geen uit Kuurne of Lendelede. Bij “Het Laatste Nieuws” van gisteren liet men de deskundigen van café Gainsbar en café Ziggy op de Vlasmarkt aan het woord. Reporter Peter Lanssens vindt geen tegenstanders, zo zegt hij. Hij vergat café Vera te raadplegen? En natuurlijk vergat hij heel de redactie van kortrijkwatcher te contacteren. Nochtans gewone burgers en ervaringsdeskundigen. Eén ervan is al een keer overvallen in het Begijnhofpark, een andere is een fervent caféganger, en de kuisvrouw is al een keer bestolen binnen in een tapperij. De senior-writer van deze KW bestudeert al sinds 2002 de internationale literatuur over cameratoezicht op openbaar domein, heeft daar al duizenden bladzijden over gelezen, en op deze weblog al tientallen bladzijden gewijd aan het onderwerp. Overigens staan talloze studies en onderzoeken te lezen op Tinternet. Googel maar eens met bijvoorbeeld het zoekwoord “closed-circuit television” (CCTV). Of gewoon: “cameratoezicht”. DOEN !

We onderbreken dit stuk even voor een persoonlijk feit.
Toen de eindredacteur van kortrijkwatcher nog politiek secretaris was van een federaal kamerlid heeft hij in 2002 al een rapport (literatuuroverzicht) over de problematiek “cameratoezicht” gestuurd naar tientallen instanties. Partijbesturen, parlementariërs, gemeentebesturen waar men van plan was om cameratoezicht in te voren. Natuurlijk ook naar de Kortrijkse politie. Van niemand een antwoord, géén reactie. Er ontstond nergens een debat en dat op zichzelf wijst er op dat de vraag naar cameratoezicht niet steunt op rationele overwegingen. Ja, van de toenmalig bevoegde schepen Hilde Demedts kregen we wel een vriendelijk bedankingsbriefje terug, waarbij zij zei dat ze het rapport wel interessant vond. (In die tijd had er nog geen enkel bestuurder ook maar één studie gelezen over die toch wel complexe materie, en nu is dit nog altijd niet het geval.)
Ander persoonlijk feit. Toen men in Kortrijk een camera had geplaatst op de Sint-Maartenstoren en vier stuks aan het Schouwburgplein werd de privacycommissie aangeschreven met de vraag of alles wel volgens de wettelijke regelingen was gebeurd. Na herhaalde rappels kwam ongeveer een jaar later een antwoord binnen, namelijk nadat Stad zich had geschikt naar de regelgeving. (Nu nog altijd is het pictogram aan de toezichtzone niet conform met de voorschriften.)

Een cafébaas op de Grote Markt vindt de discussie over de privacy maar niets. De journalist wijst er hem dus niet op dat dit probleem ook voor tegenstanders van camera’s in openbare ruimte praktisch geen tegenargument meer is, tenzij er natuurlijk flagrante misbruiken zouden voorkomen. Bijvoorbeeld kijken in privé-vertrekken van bewoners, iets wat tussen haakjes in den beginne mogelijk was met die camera op de kerktoren. (Persoonlijk feit: senior-writer zag de kleur van zijn tafellaken.) Zijn dit soort voorvallen nu opnieuw mogelijk met de mobiele camera’s die onze korpschef nog wil aanschaffen? Eind vorige eeuw speelde dat bezwaar over mogelijke schending van de privacy nog mee bij wie niet hield van cameratoezicht. Nu niet meer. In deze moderne ict-maatschappij is elke privacy al helemaal naar de vaantjes. Niets meer aan te doen.

De cafébazen – experts – van de Vlasmarkt vragen camerabewaking (moet zijn: toezicht) want “het is de enige oplossing” voor de problemen. Welke problemen dan wel? Inbraken. Hier had de reporter van dienst kunnen vragen of hij denkt dat het voorkomen van inbraken ook behoort tot de doelstellingen van het nieuwe camerasysteem. Korpschef weet het waarschijnlijk zelf nog niet. De huidige bestaande camera’s mikten toch op het handhaven van de openbare orde? Overlast? Vandalisme? Dezelfde deskundige café-bazen zijn nog van mening dat camera’s “zinloos geweld” kunnen voorkomen. Journalist wijst er dus niet op dat wetenschappelijke studies net aantonen dat camera’s geen preventie bieden voor zinloos geweld. Als het ware per definitie. Dat geweld kan zich overigens verplaatsen naar plaatsen zonder toezicht. Naar binnen, in portieken, in cafés.
Tja, en in de krant geeft korpschef Stefaan Eeckhout de café-bazen waarlijk nog gelijk ook. Heeft hij nu waarlijk nog altijd geen enkele studie over cameratoezicht doorgenomen?

Op de Vlasmarkt wordt vervolgens opgemerkt dat de huidige camera’s aan het Schouwburgplein en de Doorniksetunnel amper resultaat opbrengen. Goed gezien jongens! Eureka. Onze gemeenteraadsleden die straks in december de installatie van nieuwe camera’s zullen goedkeuren kunnen dit pas nadat is aangetoond dat de bestaande op alle vlakken (volgens de gestelde doelen) nuttig werk hebben geleverd. Korpschef moet dit bewijzen met een ernstige, wetenschappelijke evaluatie. Dat zal hij niet kunnen. Had hij zo’n evaluatie wel, dan zou hij die op de laatste politieraad wel tevoorschijn hebben getoverd.

Wat hadden de deskundige persjongens zoal moeten vragen aan hun representatief staal van de bevolking?
Natuurlijk hadden zij bij momenten kunnen uitroepen: “Maar weet u nu wel wat u zegt?”.
Een populaire vraag zou geweest zijn: “Weet u wel wat dat gaat kosten? Direct en indirect?” Stukken van mensen, jongens, maar de korpschef weet het nog niet of houdt het geheim. Durft het niet zeggen. Hoeveel politie kan men daarmee op straat jagen, dag en nacht? Aansluitend hadden onze experts van onze lokale pers kunnen een geleerde vraag stellen. Die naar de proportionaliteit van de aanschaf van nieuwe camera’s. De verhouding tussen doel en middelen. En de vraag naar de subsidiariteit. Is onderzocht of de beoogde doelstelling (welke?) kan bereikt met andere middelen?

Tja.
Het wordt tijd voor nog een paar serieuze stukken over de materie in deze digitale krant. Op basis van rationele overwegingen. Misschien met cijfers.
Maar de grondvraag blijft. Wie wil er nu een samenleving (of een stad als Kortrijk) waarin dit soort maatregelen nodig zijn? ’t Is toch griezelig. Herinnert zich nog iemand de tijd toen we niet eens onze wagen op slot deden?

Nog iets wat men dient te weten, als achtergrondinformatie.
Cameratoezicht is uitgevonden in Groot-Brittannië. Gericht tegen het terrorisme van de IRA. Dat cameratoezicht heeft zich aldaar geprolongeerd om zichzelf in stand te houden. Eénmaal camera’s, altijd camera’s ,ook als het probleem is opgelost. En onder druk van de beveilingsindustrie steeds meer, en steeds gesofisticeerder en duurder. Met herkenning van gezichten en nummerplaten. Met trajectopsporing. Met geluidsopname waarbij men dan gesprekken kan afluisteren. In Mechelen wil Bart Somers nu zelfs van het systeem gebruik maken om bepaalde personen uit de stad te weren !
De camera-industrie heeft indertijd vooral talloze Nederlandse en Franse gemeenten naar Britse steden gelokt om ter plekke zogenaamde kennis op te doen. Ambtenaren keerden dan gehersenspoeld terug. Zo ook een keer een secretaresse van ons Kortrijks politiekorps. Korpschef wist op een bepaald moment niet meer naar waar. Haar klungelig rapport viel positief uit inzake cameratoezicht. RAADSLEDEN KUNNEN DIT RAPPORT TOCH EVEN OPVRAGEN?

We hebben nog een raad voor onze reguliere pers.
Maak eens een mooi, overzichtelijk en evenwichtig dossier op over de problematiek. Zodat de Kortrijkzanen een beetje weten waarover het gaat en dan tenminste ietwat zinvol kunnen reageren bij een volksraadpleging van journalisten.

P.S.
(1) Het Kortrijkse dossier is alleszins nog niet rijp. Bewijs is dat het agendapunt is verschoven naar de gemeenteraad van december. Het punt is zelfs nog niet ter sprake gekomen in het schepencollege. De gemeenteraad van december moet dan nog het budget 2011 behandelen. Dat is teveel in één keer. Het is duidelijk: men wil het punt er halsoverkop doorjagen. Dat is niet meer ernstig.
(2) Lokale pers vindt een steeds stijgend draagvlak bij de bevolking. De ene na de andere journalist.

UPDATE
Korpschef wil nu ook nagaan in hoeverre particuliere bewakingscamera’s in orde zijn met de wetgeving.
Zou hij niet best eerst een keer proberen om eindelijk het voorgeschreven, wettelijk logo (pictogram) aan te brengen om zijn eigen cameratoezicht kenbaar te maken aan de voorbijgangers? En de term bewaking zone vervangen door toezicht? Jongen toch.

Raadslid Bert Herrewyn (SP.A) heeft enkele vragen ingediend waarop hij een antwoord verwachtte op de politieraad van maandag laatstleden. Dit naar aanleiding van berichten in de pers waarbij Stefaan Eeckhout het voornemen uitte om vele bijkomende bewakings(?)camera’s te installeren, minstens in de binnenstad en bovendien voornemens was om in heel zijn zone mobiele camera’s te laten rondrijden. Ook in een dorp als Lendelede.
Hier even tussendoor een terminologische kwestie. Bij camerabewaking worden de beelden niet live bekeken door de toezichthouders. Bij cameratoezicht wel.

Vraag 1 van Bert wou uitvissen hoeveel de huidige camerasystemen hebben gekost en nog kosten. Ook indirect: software, onderhoud, personeelsinzet.
Geen antwoord. Indertijd berekende kortrijkwatcher dat men voor de prijs van de hardware alleen al 1 agent gedurende 6 jaar in de betrokken buurt (Schouwburgplein, tunnel Doorniksestraat) zou kunnen laten rondlopen.

Vraag 2 wilde weten welke de tekortkomingen zijn bij de huidige camera’s.
Dat wisten we al. Er is zelfs al voor duizenden euro’s iets aan gedaan om een en ander aan die spullen te optimaliseren. “In normale omstandigheden werken de camera’s goed,” aldus de korpshef. Een beetje regen en de beelden zijn al onmiddellijk onbruikbaar. ’s Nachts dienen ze ook nergens voor. Maar de korpschef zal zich geen tweede keer slecht materiaal laten opschepen. (Wie was verantwoordelijk voor de aanschaf?) Dat wijst erop dat hij in het vervolg heel gesofisticeerde en dus heel dure camerasystemen wil aankopen. Met gezichtsherkenning? Nummerplaatregistratie? Trajectopsporing? Geluidsopname? Dat hij het zegt hé !!
Maar ook hierover weet de korpschef nog niets definitiefs te melden. Dat was dan het antwoord op vraag 4 dat duidelijkheid wou scheppen over de toekomstige vormen van cameratoezicht op openbare plaatsen. We weten het nog niet.

Vraag 3 wou nagaan hoe deze camera’s nu worden aangewend.
Korpschef pakte helemaal niet uit met succesverhalen. Waren die er wel, dan zou hij dat zeker gedaan hebben. Het is duidelijk dat er niet eens een grondige evaluatie bestaat van de werking, de resultaten en de vele mogelijke (neven)effecten. (Was er wel een nulmeting?) En dit is een absolute vereiste om over te gaan naar bijkomend toezicht. Verder dient men zich nog andere dingen af te vragen. Hier op Kortrijkwatcher tot in den treure toe al beschreven.

Vraag 5 wilde weten of de politiezone wel over voldoende (financiële) middelen, mensen en infrastructuur beschikt voor het beheren van het nieuwe uitgebreide camerawerk. Dat weet Stefaan dus ook nog niet zo goed. In elk geval zal de dispatchingruimte (Oude Vestingsstraat) uitgebreid worden en krijgen we bijkomende monitoren. Dit was voor het VLD-raadsid Hans Masselis de gelegenheid om te opperen dat we ons hierover allemaal geen zorgen hoeven te maken. Koen Byttebier – handelaar in de binnenstad en baas van de VLD-fractie – zweeg traditiegetrouw, als een sfynx.

De CD&V kwam ook even tussen. En wel om te zeggen dat alles op de juiste manier moet gebeuren en binnen het wettelijk kader blijven.
Tja. We moeten nog het eerste raadslid tegenkomen dat ook maar één studie heeft gelezen over cameratoezicht op openbare plaatsen. En nu zullen diezelfde raadsleden dus waarschijnlijk volgende maand 8 november in de gemeenteraad dan een principiële toestemming moeten geven voor het plaatsen van bijkomend cameratoezicht. Schande moge ze overkomen!
Om die schande te voorkomen zal deze weblog KW voor de zoveelste keer nog een stuk wijden aan de materie.

De waarnemende burgemeester (Borat) dacht nog dat alle partijen op dezelfde lijn zitten. Iedereen zou voorstander zijn. Wel, dat hij maar eens te rade gaat bij de titelvoerende burgemeester, zijnde minister van Justitie Stefaan De Clerck. Zou hij ook al zijn kar gekeerd hebben? Alreeds bij de plaatsing van de vier camera’s op het Schouwburgplein was hij niet wild enthousiast. En bij de Progressieve Fractie zijn er ook vele vragen en bedenkingen. Bij de vorige stemming in de gemeenteraad (juli 2004) zochten nogal wat raadsleden hun heil buiten de zaal, aan de koffietafel. Slechts 26 pro, 1 tegenstem, 1 onthouding. Het punt is dat er raadsleden zijn die niet durven ingaan tegen de vox populi die – intussen evenzeer zonder kennis van zaken – ongetwijfeld voorstander is van nog meer cameratoezicht.

P.S.
(1)
De korpschef zegt dat er een dossier is ingediend bij het Schepencollege. Tot en met de zitting van 20 oktober zien we daar geen spoor van terug in de agenda van het CBS. Die van vandaag 27 oktober staat nog altijd niet op de site van de stad. En het is net vandaag dat het CBS ook de agenda bepaalt van de gemeenteraad van november. Zo gaat dat hier in deze Stad. Ja, dat is Kortrijk.
(2)
Het mandaat van de korpschef is maandag laatstleden hernieuwd. Proficiat. Geweldig zeg.

Het zal niet moeilijk zijn om bij de publieke opinie een draagvlak te vinden om de Kortrijkse binnenstad te bezaaien met camera’s. Welk mens zou er ooit de talloze studies (Ditton, Welsh, Farington, Hesseling, etc.) hebben gelezen die handelen over diverse effecten van cameratoezicht op openbaar domein? Zelfs onze beleidsmensen hebben dit niet gedaan. Meer nog, voor Kortrijk dan: er is geen enkele serieuze evaluatie bekend van de werking van de bestaande bewakingscamera’s in onze stad. (Beter zeggen: toezichtcamera’s.)
Meegesleept door persoonlijke obsessies en accidentele gebeurtenissen en vooral door het lobbywerk van de veiligheidsindustrie zijn onze bestuurders er nooit toe gekomen om een wetenschappelijk onderbouwd debat te voeren over het al of niet installeren van cameratoezicht. Het “omslagpunt” in het beslissingsproces (dat er eigenlijk niet is) is nooit bereikt: met name de vraag of men misschien ook zou kunnen besluiten om nu een keer geen camera’s te installeren. (In Leeuwarden bijvoorbeeld is dit wel gebeurd.)

Het is infaam als zo’n korpschef van de politiezone VLAS de beslissing tot de aanschaf en plaatsing van nog méér camera’s (hoeveel? soort?) zou doorduwen zonder op enkele vragen een duidelijk antwoord te geven. (Wettelijk is men dat zelfs verplicht.)

De eis van subsidiariteit is nog altijd niet gemotiveerd.
Voor de huidige én nieuwe camera’s moet men zich de vraag stellen of andere minder ingrijpende maatregelen al tevoren beproefd zijn en al of niet hebben gefaald. “Er zijn geen alternatieven meer, we moeten ingrijpen,” vertelt burgemeester Lybeer in het “Het Laatste Nieuws” van 12 oktober. Journalist vraagt dan niet verder. Hoezo? Alles was dus tevergeefs? Het mobiele politiekantoor, de agenten op de fiets, de hondenbrigade, de buurtwerkers, de wijkagenten, de pakmadams, de preventiewerkers, de gemeenschapswachten, de politiewinkel, de alarmknoppen, de paaltjes, de Fox’en, de gerichte patrouilles, de convenanten met cafébazen, de BIN’s, de razzia’s.

De vraag naar proportionaliteit moet nog beantwoord.
Het cameratoezicht moet in de juiste verhouding staan met het nagestreefde doel. Wat is het doel eigenlijk? Zijn er nog nevendoelen beoogd? Weet u, lang geleden was er in Kortrijks sprake van camera’s op de invalswegen. En waarom? Om snelheidsovertredingen op te sporen…
Camera’s vergen enorm veel inzet van middelen. Daar wordt (in alle gemeenten) zedig over gezwegen. Het is een dure aangelegenheid, ook qua inzet van personeel, onderhoud, inrichting meekijkruimte (dispatching), opslag van gegevens, herstellingen, kabels, betere openbare verlichting. Die camera’s worden trouwens steeds gesofisticeerder (inzoomen, herkenning, ronddraaien, praktisch onzichtbaar) en onze korschef houdt van gadgets. In Groningen zijn er nu al toestellen in gebruik die geluiden (gesprekken) opnemen. Willen wij dat ook?
Een eenvoudige vraag zou kunnen zijn of men met die vele honderduizenden euro (ja!) niet iets anders kan doen, andere maatregelen treffen in verhouding tot het doel. Bijvoorbeeld méér agenten in burger op straat sturen. Gemeenschapswachten ook ’s nachts op pad sturen. Meer recherche inzetten.

Wat is de effectiviteit van de (bestaande) camera’s?
Ja, zeg dat eens, beste korpschef. Is er ooit een voor- en nameting gebeurd van de effecten en neveneffecten van die camera’s aan het Schouwburgplein, in de tunnel van de Doorniksestraat? Hebben die ooit al iets opgelost? Werken ze ook preventief? Zijn er verplaatsingseffecten? Veranderingen van modus inzake misdrijven? Nog even dit. Camera’s verijdelen niet wat we noemen “zinloos geweld”.
.
(Wordt vervolgd…)

KORTRIJK?
STAD ZONDER CAMERA.
Met die leuze staan we op de wereldkaart.

“Het Laatste Nieuws” van gisteren pakte uit met nieuws. Er is een ambitieus cameraplan in de maak om het Kortrijkse centrum (en buurten in Kuurne – misschien Lendelede?) te bezaaien met camera’s op niet-besloten plaatsen (openbare weg, pleinen, parken).
Met hoeveel? Daar hebben we het raden naar. Er zouden zelfs nog een aantal mobiele camera’s worden ingeschakeld !

De journalist heeft het vergeten om enkele relevante vragen te stellen.
Het aantal camera’s en de soort van (gesofisticeerde? met geluidsopneming ook?) camera’s kennen, is van groot belang om onder meer de kostprijs ervan te berekenen. Hoeveel kostten bijvoorbeeld die vier camera’s aan het Schouwburgplein? Wat zijn de onderhoudskosten en wat kost de monitoring (personeel)? Kortrijkwatcher heeft een keer berekend dat men daarvoor 6 agenten een jaar lang kan laten postvatten op het plein. Of 1 agent in de buurt laten ronddwalen gedurende zes jaar, dag en nacht.
Hoeveel zal het nieuwe cameraplan nu gaan kosten? Staat niet in de krant. Journalist heeft het glad vergeten te vragen. KW herinnert zich een oud ICT-raamcontract dat het had over 250.000 euro. (Ondergewaardeerd hoor. En we hadden dan wel over vroeger. ) “De camera’s op het Schouwburgplein werken grotendeels naar behoren,” zo antwoordde de korpschef op een schriftelijke vraag van politieraadslid Maarten Seynaeve (oktober 2007). Men had wel moeite om goede identificatiegegevens te vinden bij nacht en slecht weer. Vorig jaar is er een “optimalisatie” van het systeem gebeurd voor 6.454 euro, maar dit heeft blijkbaar niet geholpen. Staat allemaal niet in de gazette.

Dat draagvlak

Wat we uit de krant vervolgens ook niet konden vernemen is of het nieuwe cameraplan al is doorgesproken op het Politiecollege, de Zonale Veiligheidraad, het Directiecomité van de politiezone VLAS. Het Schepencollege? De leden van de Politieraad weten alleszins van toeten noch blazen, terwijl schepen Maddens (wat heeft Wout daar nu mee te maken?) meent dat het plan wellicht al in november voor de gemeenteraad kan komen! (Die raadsleden van Kuurne en Lendelede kennen niet eens het bestaan van camera’s.)
Waarnemend burgemeester Lieven Lybeer is van mening dat er een politiek draagvlak bestaat voor de installatie van meer cameratoezicht.
Tja. Ben niet zeker. Het Vlaams Belang zal wel voorstander van het project. De VLD ook. (Discussies daarover werden in de partij gesmoord, ook nationaal.) Wat met de CD&V en de Progressieve Fractie? Weet dat in een gemeenteraad van juli 2004 slechts 26 raadsleden voorstander waren van camerabewaking? Een nipte meerderheid. Een aantal leden lastten voor zichzelf een goed gekozen tactische plaspauze in. Een lid van Groen onthield zich. Spirit was tegen. En SP-chef Philippe De Coene was verontschuldigd. Burgemeester Stefaan De Clerck (Cd&V) bekende zich alleszins niet tot een fervente supporter van veralgemeend cameratoezicht op het openbaar domein van zijn stad. Nu wel??

Nog iets wat we uit de krant niet konden achterhalen.
Die vier camera’s aan het Schouwburplein werden operationeel in juli 2005. Geen schepen te zien op de inhuldiging. De verplichte aangifte bij de privacycommissie kwam er pas in oktober 2006. (Hoe staat het met andere?) En nu nog is het pictogram niet conform met de regelgeving. De toenmalige camerawetgeving voorzag ook dat er binnen de drie jaar na ingebruikneming (dus in 2008) een veiligheids-en doelmatigheidsanalyse moest gemaakt van het systeem. Is dit gebeurd? Korpschef Stefaan Eeckhout rept er niet over in de krant. Krant vraagt er niet naar.
Even tussendoor hierbij opmerken dat in de criminaliteitsbeeldanalyse 2009 geen sprake is van cameratoezicht en eventuele resultaten. In het jaarverslag van VLAS komt het woord “camera” niet eens voor. Idem voor het zgn. Buurtonderzoek van de politiezone.

Zo’n analyse is natuurlijk een absolute vereiste om te komen tot een goede motivering voor de invoering van een nieuw en grootser opgevat cameraplan. Dat is voor een volgend stuk. Onze ultieme vraag is: willen we leven in dit soort samenleving met camera’s op publiek domein? Men stelle zich voor dat Stad Kortrijk zich op de wereldkaart kon zetten met de slogan: STAD ZONDER CAMERA’S.

P.S.
Korpschef laat in de krant HLN nog weten dat hij de private camera’s zal laten registreren. In de politieraad zei hij ooit dat niet te kunnen of te willen.