Ons gemeentebedrijf Parko beschikt over een aantal bewakingscamera’s op de parkings die het beheert. Helaas weten we niet over hoeveel camera’s het gaat en waar ze allemaal zijn te vinden. Terwijl dat moet publiek gemaakt worden. De korpschef zegt er niets over in zijn advies aan de gemeenteraad.
Het is zo dat voor cameratoezicht op niet-besloten plaatsen een advies van de gemeenteraad is vereist, na voorafgaandelijke raadpleging van de korpschef van de politie. Dat is wat de spullen van Parko betreft nog niet gebeurd. De korpschef heeft in november wel een positief advies afgeleverd aan het schepencollege, maar de gemeenteraad zal zich pas deze maand (14 februari) buigen over de materie.

Inbreuken op de nieuwe camerawetgeving kunnen sinds 11 juni 2010 bestraft worden met een geldboete tussen 25 en 100 euro. Soms tot 1.000 euro.
Hoe kon Parko nu zijn bestaande camera’s laten registreren bij de privacycommissie zonder het voorafgaandelijke, bijgaand positief besluit van de gemeenteraad? En zijn intussen de nodige en juiste pictogrammen wel aangebracht?

Parko beheert zeven parkings.
Over de aanwezigheid van camera’s op die parkings gaf de korpschef telkens een positief advies en telkens in dezelfde bewoordingen. Lees mee.
“Rekening houdend met alle informatie zijn er voldoende elementen die bevestigen dat er op bedoelde plaats en aansluitende niet-besloten plaats een veiligheidsrisico is, alsook dat er een onveiligheidsgevoel heerst onder de gebruikers en omwonenden.”
Korpschef staaft dit alles in het geheel niet concreet. Verwijst niet naar een (recente) criminaliteitsbeeld-analyse. Die van 2010 nog niet gezien.

Voor bepaalde parkings wijst de korpschef op een specifiek risico. Het gaat dan om de parking Station Tack (fietsdiefstal), Station (bussen, uitgaansbuurt), Schouwburg (uitgaansbuurt), Veemarkt (gemengde culturen), Xpo (bioscoop, horeca, afgelegen plaats). De parking Broel en Appel worden niet beschouwd als een risicobuurt.

Korpschef Stefaan Eeckhout besluit.
“Deze analyse wijst op een gunstige wijze uit dat alle elementen samen toereikend aantonen dat de installatie van een camerasysteem doeltreffend kan zijn.”

Belangrijk nieuws in de regionale editie “Leiestreek” van “Het Laatste Nieuws” van vandaag zeg!
Dat wnd. burgemeester Lieven Lybeer een studiebureau (leverancier van camera’s?) wil aanstellen om het cameraplan van de politie technisch uit te werken, dat wisten we al.
De krant meldt nu dat SP.a-fractieleider Philippe De Coene de prof. Brice De Ruyver naar voren wil schuiven als adviseur. Lybeer zou volgens de krant hierop enthousiast hebben gereageerd. “Als de gemeenteraad in februari de startnota {van de politie?} goedkeurt wordt een studiebureau aangesteld. Het bureau zal moeten samenwerken met experten. De Ruyver is dan zeker een optie.”

Onze Lieven begrijpt er weer niks van. Kent het verschil niet tussen een technische studie (over plaatsing van camera’s) en een allesomvattend veiligheidsrapport.
Nog volgens de krant gaf De Ruyver hierbij immers dit mee als reactie: “Als er interesse is vanuit Kortrijk, lijkt me dat een interessante uitdaging.” Gevolgd door: “Het gaat over veel meer dan enkel een netwerk van camera’s.”

Ha.
Die laatste zinsnede vooral is interessant.
Criminoloog Brice De Ruyver heeft in februari 2009 een veiligheidsrapport afgewerkt in opdracht van de stad Oostende. Maanden aan gewerkt, 144 bladzijden, 15 figuren, 23 tabellen, gesprekken met 90-tal sleutelfiguren, kostprijs 18.000 euro. Titel van de studie: “Voor een veilig en leefbaar Oostende.”
Jawel, het gaat om méér dan enkel een netwerk van camera’s.

Weet u wat het eerste is dat de Gentse criminoloog zich zal afvragen?
Hetzelfde als in het eerste hoofdstuk van zijn Oostendse werkstuk: “hoe (on)veilig is Kortrijk?” Hij zal proberen om onze criminaliteitscijfers te objectiveren. Het is hierbij niet ondenkbeeldig dat hij het beeld danig nuanceert en dientengevolge tot de vaststelling komt dat ons cameraplan geen donder uitmaakt in verband met de voorgenomen strijd tegen straatcriminaliteit. Wat dan gedaan, korpschef, commissaris of consulent Aster Buysschaert, en wnd. burgemeester? Stefaan De Clerck?

Onversneden en voortvarende voorstanders van cameratoezicht kunnen met vrucht overgaan tot de lectuur van het Oostendse veiligheidsrapport. Het tweede hoofdstuk behandelt “de beleving van onveiligheid”. De media krijgen een sneer. Net als hier in de Leiestreek krijgen positieve artikelen over de dalende (!) criminaliteit te weinig ruimte en plaats. Ook hier voeden een serie artikels in de pers het beeld dat Kortrijk een onveilige stad is.
(Vandaag nog gelezen in twee kranten: frigobox gestolen, op voetpad.)

Het derde hoofdstuk bespreekt “de organisatie van het veiligheidsbeleid”. Oei. Stel u voor dat De Ruyver nu eens open en bloot constateert dat de bestaande camera’s in Kortrijk sinds 2005 inzake effectiviteit totaal niets hebben opgeleverd. Stel u voor dat hij vindt dat ons politiekorps een Mexicaans leger lijkt. Teveel officieren en te weinig soldaten. Stel u voor dat Brice vindt dat we met al dat geld voor cameratoezicht nog wel iets anders zouden kunnen uitvinden. Dat hij het middel disproportioneel vindt tegenover de doelstelling. Stel u dat maar eens voor. Het risico bestaat. Stel u voor dat hij een lijst opmaakt van gemeenten hier en elders – wereldwijd – die afzien van cameratoezicht. Wat dan?

Weet u? De helft van de studie over Oostende is gewijd aan het sociaal beleid van de badstad. Criminoloog De Ruyver acht de omvang van ” het sociaal probleemveld” van de stad (kansarmoede, huisvesting, minderheden, drugs, bepaalde locale toestanden, enz.) blijkbaar als DE voedingsbodem voor bepaalde criminaliteitsvormen.

Prof. De Ruyver deed voor Oostende een aantal aanbevelingen.
Geen woord over cameratoezicht. Wel over wijkagenten, straathoekwerkers, betere monitoring van (subjectieve) onveiligheid. In zekere zin wat meer agenten. Betere bijeenkomsten van de zonale veiligheidsraad. Een ‘actief verstoringsbeleid’. Met dat laatste bedoelt hij dat we “het leven moeten zuur maken van wie de buurt verzuurt”.
Goed mogelijk dat onze Gentse criminoloog geen studieopdracht van ons stadsbestuur aanvaardt. Zeker niet als men hem lichtelijk suggestief zou vragen om cameratoezicht – een reeks van locaties – in onze stad zomaar te legitimeren.

P.S.
Op woensdag 16 februari organiseert De FOD Binnenlandse Zaken in Brussel (Albert Hall) een colloquium onder de titel “Cameratoezicht in uw gemeente”. De ondertitel “De sleutels tot succes!” (en de lijst van sprekers) laat vermoeden dat er weinig ruimte zal zijn voor kritiek op cameratoezicht. Net vóór de middag stelt prof. Claire Lobet uit Namen de resultaten voor van een kwalitatieve analyse van camerabewaking in openbare ruimte in België. Zouden we wel een keer willen zien. (Kan niet juist zijn.) Kortrijkwatcher is er zeker van dat geen raadslid afweet van dat colloquium. Daar ook niet zal naartoe gaan, niettegenstaande daarvoor juist fractietoelagen zijn voorzien.

Dat bericht staat letterlijk sinds 27 januari te lezen op www.kortrijk.be, de officiële website van Stad.
Vandaar ook dat u hier op KW voor een tijdje zult verstoken blijven van informatie + duiding + commentaar over het cameraplan dat is voorgelegd aan de drie gemeenteraden van de politiezone VLAS. Laat ons rustig afwachten wat voor agendapunt de Kortrijkse Raad van 14 februari zal voorgeschoteld krijgen. Pas dan zullen we als Kortrijkzanen weten waar we aan toe zijn, en officieel inzage krijgen in de notulen van twee schepencolleges die het dossier hebben behandeld. (Vorige woensdag en volgende week woensdag, dan gaat het over de camera’s van het PARKO-bedrijf.)

Waarom – zo vraagt menig lezer zich af – is op KW nog geen desnoods pittig verslag uitgebracht over die gemeenschappelijke vergadering (26 januari) van de raadsleden uit Kortrijk, Kuurne en Lendelede? Heel eenvoudig. Omdat onze senior-writer er niets van heeft verstaan. Kon nauwelijks horen wat er zoal werd verteld. De akoestiek in de gotische zaal van het stadhuis is waarlijk erbarmelijk en de micro’s (die vaak niet eens werden gebruikt) zijn dringend aan vervanging toe. Waar zitten die luidsprekers?

Nog vóór de vergadering van de VLAS-raden achtte onze loco-burgemeester BORAT het nodig om een persconferentie te beleggen. Altijd handig. Pers noteert. Pers weet nergens van. Lybeer beweerde dat tien nieuwe camera’s zouden volstaan – waarvoor? – en bestempelde wat kortrijkwatcher daarover eerder wist te melden (35 à 40 exemplaren stond er in het cameraplan) als volslagen onzin. Tien nieuwe, ja. Vijf vaste en vijf mobiele. In het rekensommetje van Lybeer moet men er wel die vier nieuwe bijtellen, in vervanging van de oude op het Schouwburgplein.
Volgens “Het Nieuwsblad” van vandaag zou de loco-burgemeester wat hebben ingebonden onder invloed van titelvoerend burgemeester De Clerck (afwezig op de vergadering van 26 januari) en om de alles omvattende eisen van de VLD-coalitiepartner wat te counteren. De VLD-fractie – totaal gedomineerd door minister Q, voorheen libertair – wil zowat overal camera’s ophangen, ook op de invalswegen en het liefst nog met nummerplaat- en persoonsherkenning.

Lybeer sprak voor zijn beurt, of zegt in feite niet alles. Hij is geen burgemeester, toch? NEEN. Hij is wnd.
Op de Kortrijkse website lezen we dat er na een technische studie zal overgegaan worden tot “een eerste reeks van locaties”. En korpschef Eeckhout had het op de vergadering wel degelijk over meerdere mogelijke locaties. Hij zei nog dat er aan de gemeenteraad zou gevraagd worden om een principiële stellingname over de vraag of er cameratoezicht zou komen over het hele grondgebied. Daarna zou er een studie komen die zou leiden tot concrete maatregelen qua soorten camera’s en locaties. Althans, zo hebben we het min of meer verstaan.
Kijk eens, als we vanuit de lectuur van internationale studies over cameratoezicht van iets zeker zijn inzake het effect van camera’s is het wel dit: 10 camera’s leiden tot 40 camera’s.

Politie heeft het dossier cameratoezicht ondersteboven aangepakt.
Men heeft een accidenteel en recent probleem van straatcriminaliteit aangewend om onmiddellijk te poneren dat als enige oplossing ter bestrijding ervan (of preventie?) naar voren komt: het ophangen van camera’s over de hele binnenstad, plus de aanschaf van mobiele camera’s.
We weten nu wie zich bij de politie onledig houdt met het dossier. Dat is commissaris Aster Buysschaert. Het is onze innige overtuiging dat hij nog altijd geen duizend bladzijden literatuurstudie over cameratoezicht op openbaar domein achter de kiezen heeft. Nochtans allemaal gratis en voor niks te lezen op het internet.

Wat was de logische gang van zaken geweest in dit dossier?
Het Politiecollege had er veel beter aan gedaan om van in den beginne (jaren geleden) over te gaan tot het inschakelen van een onafhankelijk (liefst buitenlands en ervaren) studiebureau. Met de fundamentele vraag: heeft Kortrijk cameratoezicht nodig? Zo ja, waarom, waar, wanneer, hoe en hoelang? En wat moet dat kosten? Zijn er misschien alternatieven? Dat is iets heel anders dan een pure technische studie. Dat adviesbureau zou zich minstens terdege nog afvragen wat politie bedoelt met “verschuiving van (gelijkblijvende) criminaliteit naar straatcriminaliteit”. Nog geen cijfers hierover prijsgegeven tot op vandaag. Maar wat is dat toch: die nieuwe categorie “straatcriminaliteit”?

Het antwoord op al die vragen had weleens verrassend en origineel kunnen zijn. Dat studiebureau zou natuurlijk allereerst onderzocht hebben wat de effectiviteit is geweest van de bestaande camera’s. (Een recente evaluatie van de camera’s in Rotterdam beslaat 150 bladzijden. Dit terzijde. Natuurlijk, niet te vergelijken met Kortrijk, maar we hebben het hier over wat wetenschappelijk, kwaliteitsvol onderzoek vermag.)

Zeg.
Wat ons als geïnteresseerde Kortrijkse burger enorm stoort is de vaagheid en zelfs leugenachtige berichtgeving over de kostprijs van cameratoezicht op openbaar domein. Tot 25.000 euro per camera voor aankoop, plaatsing en transmissie? Er zijn nog duurdere beschikbaar hoor. Men verzwijgt de indirecte kosten. En er zouden bijvoorbeeld zogezegd geen personeelskosten zijn, of er is geen behoefte aan extra-personeel. Nog vandaag lazen we op de website van een gerenommeerd Amsterdams adviesbureau dit. Als je gedurende 24 uur live toezicht wil hebben, dan zijn daar minstens 6 (geschoolde) personen voor nodig en kost dat 1 miljoen per jaar aan (bruto)loonkost.

P.S.(1)
De papieren pers is weer bezig. Altijd maar opnieuw op zoek naar voorstanders van cameratoezicht. Zonder enige genuanceerde vraagstelling. En altijd opnieuw laat men een stuk of twee handelaars en café-bazen aan het woord, kortrijkzaans die zichzelf als spreekbuis achten van de bevolking, of als dusdanig door journalisten wederzijds zijn geacht. Zie “Het Nieuwsblad” van vandaag. De schoenwinkelmadam en de slager zijn pro. Cafébazen van de Vlasmarkt ook min of meer, maar niet aan hun voordeur. Wat moet je daar nu eigenlijk mee? Pers vraagt nooit aan de mensen: wanneer zag u laatst nog een wijkagent? weet u hoeveel al die camera’s in uw straat zullen gaan kosten? wat zou u doen met al dat geld?

P.S. (2)
Korpschef erkent nu dat het met de camera’s op het Schouwburgplein ging om “een verkeerde investering”. Wie is hiervoor verantwoordelijk? Is de firma hierover gevat? Waarom zijn er niettemin voor duizenden euro’s bijkomende kosten gemaakt? En herinnert er zich nog iemand hoe die camera’s door de korpschef destijds op gejuich werden onthaald? Men zou tot aan het stadhuis wagens herkennen. En nog dit. De camerawetgeving verplicht om bestaande camera’s na drie jaar te evalueren. Dat moest dus gebeuren in 2008. Het is niet gebeurd, ofwel werden de resultaten geheim gehouden.

P.S. (3)
Geheugen wat opfrissen. In de gemeenteraad van juli 2004 konden slechts 26 raadsleden instemmen met de plaatsing van camera’s op het Schouwburgplein. Een aantal hielden een plaspauze of waren verontschuldigd. Schepen Leleu zei nog dat het niet in de bedoeling lag om er nog meer te plaatsen.